(٢) مكارم: در صورتى كه خودش مرده باشد؛ امّا اگر به غير دستور شرعى آن را ذبح كرده باشند پاك است، ولى احتياط مستحبّ، پرهيز است. بنا بر اين گوشت و پوست حيواناتى كه از ممالك غير اسلامى مى‌آورند پاك است، ولى خوردن اين گوشتها حرام است، مگر اين كه يقين به ذبح شرعى آنها پيدا شود يا آورندۀ آن خبر دهد كه ذبح شرعى شده است.

[مسأله ٨٩ چيزهايى از مردار كه روح نداشته باشد]

مسأله ٨٩ چيزهايى از مردار كه مثل پشم و مو و كرك و استخوان و دندان، روح نداشته (١) اگر از غير حيوانى باشد كه مثل سگ نجس است پاك مى‌باشد.

(١) خوئى، گلپايگانى، صافى، بهجت، تبريزى، سيستانى، زنجانى: پاك مى‌باشد.

نورى: كه روح در آن حلول نمى‌كند، از غير حيوان نجس العين (حيوانى كه ذاتاً نجس است مثل خوك و سگ) پاك مى‌باشد.

مكارم: مسأله اجزاى مردار كه روح ندارد مانند پشم و مو و ناخن پاك است، ولى استخوان و قسمتى از دندان و شاخ كه روح دارد يعنى اگر آسيبى به آن برسد ناراحت مى‌شود، پاك بودن آن اشكال دارد.

[مسأله ٩٠ اگر از بدن انسان يا حيوانى كه خون جهنده دارد]

مسأله ٩٠ اگر از بدن انسان يا حيوانى كه خون جهنده دارد و در حالى كه زنده است گوشت يا چيز ديگرى را كه روح دارد جدا كنند، نجس است.

مكارم: مسأله اجزائى را كه روح دارد اگر از بدن انسان يا حيوان زنده جدا كنند نجس است، هر چند گوشت كمى باشد.

[مسأله ٩١ پوستهاى مختصر لب]

مسأله ٩١ پوستهاى مختصر لب و جاهاى ديگر (١) بدن كه موقع افتادنشان رسيده، اگر چه آنها را بكنند پاك است (٢) ، ولى بنا بر احتياط واجب (٣) بايد از پوستى كه موقع افتادنش نرسيده و آن را كنده‌اند اجتناب نمايند.

(١) اراكى: كه از بدن جدا مى‌شود، پاك است. [پايان مسأله]

(٢) فاضل: بقيه مسأله ذكر نشده.

(٣) زنجانى: و بنا بر احتياط. .

خوئى، تبريزى، سيستانى: مسأله اگر پوستهاى مختصر لب و جاهاى ديگر بدن را بكنند (سيستانى: چنانچه روح نداشته باشد و به آسانى كنده شود) پاك است.

مكارم: مسأله پوستهايى كه از لب و سر و جاهاى ديگر بدن انسان جدا مى‌شود پاك است، امّا اگر آن را با فشار جدا كنند احتياط واجب اجتناب است.

[مسأله ٩٢ تخم مرغى كه از شكم مرغ مرده بيرون مى‌آيد]

مسأله ٩٢ تخم مرغى كه از شكم مرغ مرده بيرون مى‌آيد (١) ، اگر پوست روى آن سفت شده باشد (٢) پاك است، (٣) ولى ظاهر آن را بايد آب كشيد.

(١) بهجت: پاك است و بنا بر احتياط بايد پوست روى آن سفت شده باشد ولى ظاهر آن را بايد آب كشيد.

(٢) زنجانى: اگر پوست روى آن كلفت شده باشد. .