باشد و پارچه يا چيز ديگرى را كه بر آن بسته نتواند باز كند، بايد دست را با همان پارچه به چيزى كه تيمّم به آن صحيح است بزند و به پيشانى و پشت دستها بكشد (٣) .

(١) مكارم: پشت دستها يا كف دستها. .

(٢) مكارم: يا ضرر دارد، بايد با همان حال تيمّم كند. [پايان مسأله]

(٣) بهجت: و اگر كف دست به سبب شكستگى يا عارضۀ ديگرى به طورى در ميان گچ باشد كه قابل برداشتن نيست، براى تيمّم از ديگران كمك بگيرد.

سيستانى: ولى اگر قسمتى از آن باز باشد زدن آن مقدار و مسح با آن كافى است.

[مسأله ٧٠٩ اگر پيشانى و پشت دستها مو داشته باشد]

مسأله ٧٠٩ اگر پيشانى و پشت دستها (١) مو داشته باشد اشكال ندارد ولى اگر موى سر روى پيشانى آمده باشد (٢) ، بايد آن را عقب بزند.

(١) سيستانى: به مقدار متعارف. .

(٢) بهجت: و بيش از حد معمول باشد. .

مكارم: مسأله اگر موى پيش سر روى پيشانى افتاده آن را بايد كنار زند.

[مسأله ٧١٠ اگر احتمال دهد كه در پيشانى و كف دستها يا پشت دستها مانعى هست]

مسأله ٧١٠ اگر احتمال دهد كه در پيشانى و كف دستها يا پشت دستها مانعى هست، (چنانچه احتمال او در نظر مردم به جا باشد (١)) بايد جستجو نمايد، تا يقين يا اطمينان پيدا كند كه مانعى نيست.

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) [قسمت داخل پرانتز در رساله آيت اللّٰه اراكى نيست]

مكارم: مسأله اگر احتمال قابل توجهى مى‌دهد كه مانعى در كار باشد بايد جستجو نمايد.

[مسأله ٧١١ اگر وظيفۀ او تيمّم است]

مسأله ٧١١ اگر وظيفۀ او تيمّم است و نمى‌تواند تيمّم كند، بايد نائب بگيرد. و كسى كه نائب مى‌شود، بايد او را با دست خود او تيمّم دهد (١) و اگر ممكن نباشد (٢) بايد نائب، دست خود را به چيزى كه تيمّم به آن صحيح است بزند و به پيشانى و پشت دستهاى او بكشد.

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) اراكى: بايد دست او را بر چيزى كه تيمّم صحيح است بزند و بر پيشانى و دستهايش بكشد و اگر زدن ممكن نباشد، دست او را بر چيزى كه تيمّم صحيح است بگذارد و او را تيمّم دهد. .

(٢) مكارم: بايد نائب بگيرد يعنى كسى دستهاى او را بر زمين بزند، يا اگر ممكن نيست بر زمين بگذارد و بعد با دست خودش او را تيمّم دهد، اگر اين هم ممكن نباشد. .

سيستانى: مسأله اگر وظيفۀ او تيمّم است و نمى‌تواند به تنهايى تيمّم كند بايد از ديگرى كمك بگيرد تا دستهاى او را بر چيزى كه تيمّم با او صحيح است بزند و سپس آنها را بر پيشانى و دستهاى او بگذارد تا خود او در صورت امكان كف دو دست را بر پيشانى و بر پشت دستها بكشد و اگر اين ممكن نبود بايد نائب او را با دست خود او تيمّم دهد و اگر ممكن نباشد بايد نائب، دست خود را به چيزى كه تيمم به آن صحيح است بزند و به پيشانى و پشت دستهاى او بكشد، و در اين دو صورت، بنا بر احتياط لازم بايد هر دو نيّت تيمّم را نمايند ولى در صورت اول، نيّت خود مكلّف كافى است.