زنجانى: مسأله اگر بين مأموم و امام يا بين مأموم و مأموم ديگرى كه واسطه اتصال مأموم با امام است كمتر از مقدار جسد انسان در حال سجده كه حدود يك متر است فاصله گردد، مانعى ندارد، ولى اگر بيش از اين مقدار فاصله شود، جماعتش صحيح نيست، بنا بر اين اگر چند نفر كه نمازشان باطل است فاصله شوند، نمى‌تواند اقتدا كند، و اگر در وسط نماز به مقدار جسد انسان در حال سجده فاصله شود، به احتياط واجب قصد فرادى نموده نماز را تمام كند. بهر حال اگر شك داشته باشد كه نماز امام يا مأمومين سمت راست يا سمت چپ يا جلو صحيح است يا نه، مى‌تواند به جماعت خود ادامه دهد و اقتدا نمايد و بچه مميّز؛ يعنى بچه‌اى كه خوب و بد را مى‌فهمد، اگر شرايط نماز را رعايت كند، نمازش صحيح است و اگر شك داشته باشند كه نمازش صحيح است يا نه، حكم به صحّتِ نمازش مى‌شود.

سيستانى: مسأله اگر واسطه اتصال به جماعت، بچّه مميز يعنى بچه‌اى كه خوب و بد را مى‌فهمد باشد، چنانچه ندانند نماز او باطل است مى‌توانند اقتدا كنند و هم چنين اگر شيعه اثنى عشرى نباشد چنانچه نماز او بر طبق مذهب وى صحيح باشد.

مكارم: شرط سوّم: نبودن فاصله ميان امام و مأموم. اگر يك يا چند قدم ميان امام و مأموم يا مأمومين با يكديگر فاصله باشد، به طورى كه به آن جماعت گويند مانعى ندارد. بنا بر اين فاصله شدن يك يا دو نفر كه نماز نمى‌خوانند مانعى ندارد ولى مستحب است صفوف كاملاً به هم متّصل باشد.

[مسأله ١٤١٨ بعد از تكبير امام]

مسأله ١٤١٨ بعد از تكبير امام اگر صف جلو آمادۀ نماز و تكبير گفتن آنان نزديك باشد (١) كسى كه در صف بعد ايستاده، مى‌تواند تكبير بگويد (٢) ولى احتياط مستحب آن است كه صبر كند تا تكبير صف جلو تمام شود.

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) اراكى: بعد از تكبير امام اگر صف جلو آمادۀ نماز باشد. .

(٢) زنجانى: بقيه مسأله ذكر نشده.

مكارم: مسأله هنگامى كه امام تكبير مى‌گويد و وارد نماز مى‌شود در صورتى كه صفهاى جلوتر آمادۀ نماز باشند، همه مى‌توانند تكبير بگويند و وارد نماز شوند و لازم نيست انتظار بكشند، تا صفهاى جلو وارد نماز شوند بلكه انتظار كشيدن، بر خلاف احتياط است.

[مسأله ١٤١٩ اگر بداند نماز يك صف از صفهاى جلو باطل است]

مسأله ١٤١٩ اگر بداند نماز يك صف از صفهاى جلو باطل است (١) ، در صفهاى بعد نمى‌تواند اقتدا كند، ولى اگر نداند نماز آنان صحيح است يا نه، مى‌تواند اقتدا نمايد.

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) مكارم: اگر صف جلو حائل شود، صفهاى بعد نمى‌توانند اقتدا كنند.

[مسأله ١٤٢٠ هر گاه بداند نماز امام باطل است]

مسأله ١٤٢٠ هر گاه بداند نماز امام باطل است مثلاً بداند امام وضو ندارد، اگر چه خود امام ملتفت نباشد، نمى‌تواند به او اقتدا كند (١) .