مكارم: مسأله كسى كه نمى‌داند وقت تنگ شده يا نه، بايد وضو بگيرد يا غسل كند، ولى اگر مى‌داند مقدار كمى وقت دارد اما مى‌ترسد اگر سراغ وضو يا غسل برود به نماز نرسد، بايد تيمّم كند.

[مسأله ٦٨١ كسى كه به واسطۀ تنگى وقت تيمّم كرده]

مسأله ٦٨١ كسى كه به واسطۀ تنگى وقت تيمّم كرده (١) ، چنانچه بعد از نماز آبى كه داشته از دستش برود (٢) ، اگر چه تيمّم خود را نشكسته باشد در صورتى كه وظيفه‌اش تيمّم باشد، بايد دوباره تيمّم نمايد (٣) .

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه مكارم نيست

(١) فاضل: تيمم او فقط براى عملى كه وقت آن ضيق است مفيد است و بعداً بلا فاصله باطل مى‌شود لذا. .

(٢) فاضل: يا عذر ديگرى براى او پيدا شود. .

(٣) بهجت: براى نمازهاى بعدى.

خوئى، تبريزى، زنجانى، سيستانى: مسأله كسى كه به واسطۀ تنگى وقت تيمم كرده، و بعد از نماز مى‌توانسته وضو بگيرد و نگرفته، تا آبى كه داشته از دستش رفته، در صورتى كه وظيفه‌اش تيمم باشد، بايد (خوئى، زنجانى، سيستانى: براى نمازهاى بعدى) دوباره تيمم نمايد، اگر چه تيمم خود را نشكسته باشد.

[مسأله ٦٨٢ كسى كه آب دارد]

مسأله ٦٨٢ كسى كه آب دارد، اگر به واسطۀ تنگى وقت با تيمّم مشغول نماز شود و در بين نماز آبى كه داشته از دستش برود، براى نمازهاى بعد مى‌تواند با همان تيمّم نماز بخواند. (١)

(١) خوئى، گلپايگانى، تبريزى، زنجانى، صافى: چنانچه وظيفه‌اش تيمّم باشد احتياط مستحبّ (خوئى، تبريزى: احتياط واجب) آن است كه براى نمازهاى بعدى دوباره تيمّم كند.

سيستانى: چنانچه وظيفه‌اش تيمم باشد لازم نيست براى نمازهاى بعدى دوباره تيمم كند، گرچه بهتر است.

فاضل: براى نمازهاى بعد نمى‌تواند با همان تيمّم نماز بخواند بلكه بايد دوباره تيمّم نمايد.

[مسأله ٦٨٣ اگر انسان به قدرى وقت دارد كه مى‌تواند وضو بگيرد]

مسأله ٦٨٣ اگر انسان به قدرى وقت دارد كه مى‌تواند وضو بگيرد يا غسل كند و نماز را بدون كارهاى مستحبّى آن مثل اقامه و قنوت (١) بخواند، بايد غسل كند يا وضو بگيرد و نماز را بدون كارهاى مستحبى آن به جا آورد (٢) بلكه اگر به اندازۀ سوره هم وقت ندارد بايد غسل كند يا وضو بگيرد و نماز را بدون سوره بخواند (٣) .

(١) زنجانى: بلكه سوره. .

(٢) زنجانى: بقيه مسأله ذكر نشده.

(٣) مكارم: اگر به اندازۀ سوره هم وقت ندارد، مى‌تواند آن را ترك نمايد و با وضو نماز بخواند.

چيزهايى كه تيمّم به آنها صحيح است

[مسأله ٦٨٤ تيمّم با خاك و ريگ و كلوخ و سنگ]

مسأله ٦٨٤ تيمّم به خاك و ريگ و كلوخ و سنگ اگر پاك باشند صحيح است، و به گِل پخته مثل آجر و كوزه نيز صحيح است. (١)

(١) اراكى: به گِل پخته مثل آجر و كوزه، هر چند كوبيده شود و نرم گردد صحيح نيست.

نورى: به گل پخته مثل آجر و كوزه و هم چنين به گچ و آهك پخته، صحيح نيست.

بهجت: به آجر و كوزه قبل از پخته شدن نيز صحيح است ولى اگر پخته شده باشد و چيز ديگرى براى تيمّم ندارد، احتياطاً هم به اينها و هم به مانند گِل يا غبار تيمّم نمايد.