مسأله ٥٦ هر گاه مأموم نتواند در سجدۀ ركعت اوّل خود را به امام برساند، پس اگر بتواند سجده نموده و خود را به ركوع ركعت دوّم امام برساند، جمعه‌اش صحيح است و هم چنين است اگر به ركوع دوم امام نرسد لكن سجدۀ ركعت اوّل را نمود و بعد از اين كه امام سر از ركوع ركعت دوّم برداشت خود را به امام رساند در اين صورت ركوع نمايد و خود را به دو سجدۀ امام برساند و نماز را تمام نمايد البتّه در اين صورت احتياطاً نماز ظهر را نيز بخواند. و اگر از سجود ركعت اوّل متمكّن نشد تا امام به ركوع ركعت دوّم مشغول شد در اين صورت به ركوع نرود، بلكه صبر نمايد تا امام سر از ركوع بردارد و با امام به قصد ركعت اوّل به سجده برود و جمعه‌اش صحيح است، و پس از فراغت امام از نماز ركعت دوّم را به جا آورد. و امّا اگر به قصد ركعت دوّم به سجده رفت آن دو سجده را حذف نموده و دو سجدۀ ديگر براى ركعت اوّل نموده سپس نماز را به عنوان جمعه تمام نمايد. لكن أحوط آن است كه در اين صورت نيز نماز ظهر را به جا آورد، و چنانچه دو سجده را بى‌قصد يعنى نه به قصد ركعت اوّل و نه به قصد ركعت دوّم به جا آورد اقوى اين است كه دو سجده صحيح است و آنها را براى ركعت اوّل حساب نموده و نماز را به قصد جمعه تمام نمايد، لكن احوط اين است كه ظهر را نيز به جا آورد، و امّا اگر متمكّن از سجده نشود تا بعد از سجود ركعت دوّم امام، أقوى اين است كه جمعه فوت شده و لازم است ظهر را فقط بخواند.

مسأله ٥٧ ظاهر اين است كه نماز جمعه با ساير نمازهاى واجب در احكام خلل از شكيّات و سهويّات و غير اينها در ركعات و اجزاءِ ركنيّه و غير آنها و شرايط و موانع مساوى است بنا بر آن چه تفصيلاً در محلّش ذكر شده است.

آداب روز جمعه و سنن آن

در روز جمعه چند چيز مستحبّ است: اوّل غسل كردن «به نيّت غسل جمعه» . دوّم خواندن بيست ركعت نماز نافله، در حديث مروى از حضرت رضا سلام اللّٰه عليه است كه علّت زيادى چهار ركعت نافله در روز جمعه تعظيم آن روز است و براى اين كه بين آن و بين روزهاى ديگر فرق داشته باشد، بلكه بعيد نيست استحباب دو ركعت ديگر بعد از عصر علاوه بر بيست ركعت، هم چنان كه در صحيحه اشعرى است كه به شرح ذيل انجام شود:١ شش ركعت وقتى كه آفتاب پهن شود.٢ شش ركعت در وقت بلندى آفتاب.٣ شش ركعت قبل از زوال آفتاب.٤ دو ركعت هنگام زوال آفتاب. و اين دو ركعت جايز است بعد از زوال آفتاب خوانده شود، و بهتر اين است كه بعد از فريضه به جا آورد. و اگر شش ركعت اوّل را بعد از طلوع آفتاب، و شش ركعت دوّم را هنگام بلندى خورشيد و دو ركعت هنگام زوال و شش ركعت سوّم را بين دو نماز يعنى بين جمعه و عصر يا بين ظهر و عصر به جا آورد جايز است و بنا بر قولى افضل است زيرا روايات در آن مستفيض و بسيار است و معارض ندارد. سوّم زودتر به مسجد برود و با وقار و آرامش نفس و خاطر باشد. چهارم گرفتن ناخن دست و پا. پنجم كوتاه كردن موى سبيل «شارب» . ششم استعمال طيب و عطر زدن. هفتم بهترين لباس خود را به پوشد. هشتم هنگامى كه آمادۀ رفتن به مسجد و بيرون آمدن از منزل مى‌شود اين دعا را كه از