مسأله ١٠٣٧ كسى كه مى‌تواند ايستاده نماز بخواند اگر در حال ايستاده يا نشسته نتواند ركوع كند بايد ايستاده نماز بخواند و براى ركوع با سر اشاره كند و اگر نتواند اشاره كند، بايد به نيت ركوع چشمها را هم بگذارد (١) و ذكر آن را بگويد و به نيت برخاستن از ركوع، چشمها را باز كند و اگر از اين هم عاجز است (٢) بايد در قلب، نيت ركوع كند و ذكر آن را بگويد.

اين مسأله در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) زنجانى: براى ركوع با سر اشاره كند و نمازش صحيح است و اگر نتواند با سر اشاره كند بنا بر احتياط واجب به نيت ركوع چشمها را ببندد. .

(٢) زنجانى: به نيت ذكر ركوع، ذكر را بگويد و در هر دو صورت پس از وقت، نماز را دوباره بخواند.

مكارم: رجوع كنيد به ذيل مسأله ١٠٣٦.

خوئى، تبريزى: مسأله كسى كه براى ركوع بايد با سر اشاره كند اگر نتواند با سر اشاره كند، بايد به نيت ركوع چشمها را برهم بگذارد و ذكر آن را بگويد و به نيت برخاستن از ركوع، چشمها را باز كند و اگر از اين هم عاجز است، بنا بر احتياط در قلب، نيت ركوع كند و ذكر آن را بگويد.

سيستانى: بايد در قلب خود نيت ركوع كند و بنا بر احتياط واجب، با دست خود براى ركوع اشاره كند و ذكر آن را بگويد و در اين صورت اگر ممكن است بنا بر احتياط واجب جمع كند بين اين عمل و ايماء به ركوع در حال نشستن.

[مسأله ١٠٣٨ كسى كه نمى‌تواند ايستاده يا نشسته ركوع كند]

مسأله ١٠٣٨ كسى كه نمى‌تواند ايستاده يا نشسته ركوع كند و براى ركوع فقط مى‌تواند در حالى كه نشسته است كمى خم شود يا در حالى كه ايستاده است با سر اشاره كند، بايد ايستاده نماز بخواند و براى ركوع با سر اشاره نمايد (١) و احتياط مستحب آن است كه نماز ديگرى هم بخواند (٢) و موقع ركوع آن بنشيند و هر قدر مى‌تواند براى ركوع خم شود.

(١) بهجت: بقيه مسأله ذكر نشده.

(٢) فاضل: احتياط واجب اين است كه يك نماز ايستاده بخواند و براى ركوع با سر اشاره نمايد و نماز ديگرى هم بخواند. .

مكارم: رجوع كنيد به ذيل مسأله ١٠٣٦.

خوئى، سيستانى: مسأله كسى كه نمى‌تواند ايستاده ركوع كند ولى براى ركوع مى‌تواند در حالى كه نشسته است خم شود بايد ايستاده نماز بخواند و براى ركوع با سر اشاره نمايد و احتياط مستحبّ آن است كه نماز ديگرى هم بخواند و موقع ركوع آن بنشيند و براى ركوع خم شود.

تبريزى: و موقع ركوع بنشيند و براى ركوع خم شود و احتياط مستحب آن است كه نماز ديگرى هم بخواند و براى ركوع آن در حال قيام با سر اشاره نمايد.

مسأله اختصاصى

مكارم: مسأله ٩٣٨ هر گاه كسى بر اثر پيرى خميده شده يا به خاطر بيمارى يا به علّت ديگر به حالتى شبيه ركوع در آمده بايد در موقع نماز آن قدر كه مى‌تواند كمر را براى قرائت راست كند و اگر نمى‌تواند قدرى كمر را قبل از ركوع راست كند، سپس به حال ركوع در آيد و اگر آن هم ممكن نشود براى انجام ركوع كمى بيشتر خم شود به شرط اين كه از حالت ركوع خارج نگردد. و اگر آن هم ممكن نشود، احتياط اين است كه هم با سر اشاره كند و هم قصد كند كه آن حالتش جزءِ ركوع باشد.