بهجت: مسأله ٩٦٦ اگر در صحيح بودن چيزى شك كند، مثلاً تكبيرة الإحرام گفت يا حمد خواند و يا آيه‌اى را خواند و شك كرد صحيح گفته يا نه، نبايد به شكّ خود اعتنا كند.

بهجت: مسأله ٩٦٧ اگر كسى در نماز شك كرد كه ظهر را قصد كرده يا عصر را، و مى‌داند كه قبلاً ظهر را نخوانده يا شك در خواندن آن دارد، پس اگر در وقت مختص به ظهر يا وقت مشترك است، قصد نماز ظهر را مى‌كند و اگر در وقت مختصّ به عصر است، اگر تا حال، قصد انجام تكليف فعلى را داشته، قصد نماز عصر مى‌نمايد و آن را تمام مى‌كند؛ و اگر مى‌داند كه نماز ظهر را قبلاً خوانده، پس با قصد انجام تكليف فعلى، قصد نماز عصر مى‌كند و آن را تمام مى‌كند؛ چه در وقت مشترك باشد و چه در وقت مختص به عصر.

٢ شك بعد از سلام

[مسأله ١١٧٩ اگر بعد از سلام نماز شك كند]

مسأله ١١٧٩ اگر بعد از سلام نماز شك كند كه نمازش صحيح بوده يا نه (١) ، مثلاً شك كند ركوع كرده يا نه، يا بعد از سلام نماز چهار ركعتى شك كند كه چهار ركعت خوانده يا پنج ركعت، به شك خود اعتنا نكند (٢) ؛ ولى اگر هر دو طرف شك او باطل باشد، مثلاً بعد از سلام نماز چهار ركعتى شك كند كه سه ركعت خوانده يا پنج ركعت، نمازش باطل است.

(١) مكارم: خواه شكّ مربوط به عدد ركعتهاى نماز باشد، يا شرايط نماز مانند قبله و طهارت و يا اجزاءِ نماز مانند ركوع و سجود، به شكّ خود اعتنا نمى‌كند.

(٢) زنجانى: ولى اگر يقين داشته باشد كه نمازش كامل نيست و شك وى از شكهايى باشد كه در وقت نماز، آن را باطل مى‌كند، مثلاً بعد از سلام نماز چهار ركعتى شك كند كه سه ركعت خوانده يا پنج ركعت، نمازش باطل است، ولى اگر مثلاً بعد از سلام نماز چهار ركعتى قبل از آن كه از حالت نمازگزار بيرون رود شك كند كه دو ركعت خوانده يا سه ركعت، نمازش باطل نيست، بلكه بنا را بر سه گذاشته و پس از خواندن يك ركعت ديگر سلام مى‌دهد و نماز احتياط را كه به احتياط واجب يك ركعت ايستاده است مى‌خواند و به جهت سلام بى‌جا دو سجده سهو به جا مى‌آورد.

مسائل اختصاصى

بهجت: مسأله ٩٦٩ اگر در نماز، بين دو و چهار شك كرد و بنا را بر چهار گذاشت و بعد از سلام، شكّ او به شك بين سه و چهار تبديل شد، يا آن كه بين دو و سه و چهار شك كرد و بنا را بر چهار گذاشت و بعد از سلام، شكّ او به شكّ بين سه و چهار تبديل شد، أحوط اين است كه به وظيفۀ شكّ دوّم عمل كند؛ و اگر بين دو و چهار شك كرد و بنا را بر چهار گذاشت و بعد از سلام، شكّ او به شك بين دو و سه تبديل شد، علاوه بر انجام وظيفۀ مربوط به شك بين دو و سه، دو سجدۀ سهو نيز براى سلام بى‌جا، به جا مى‌آورد.

بهجت: مسأله ٩٧٠ اگر بعد از نماز شك كند كه نمازى كه خوانده، به قصد ظهر خوانده يا عصر؛ اگر مسافر نيست، يك نماز چهار ركعتى و اگر مسافر است، يك نماز دو ركعتى به قصد ما في الذّمّه بخواند، كافى است؛ و اگر شك كرد نمازى كه خوانده، واجب بوده يا مستحبّ، بايد نماز واجب را بخواند.