زنجانى: مسأله كسى كه روزۀ ماه رمضان گرفته چه پيش از ظهر چه بعد از آن، يا قضاى ماه رمضان را گرفته، با تفصيلى كه در مسأله [١٧٠٠]خواهد آمد، يا براى حج يا عمره احرام بسته، نبايد غسل ارتماسى كند. و اگر بدون عذر غسل ارتماسى كند بنا بر احتياط واجب غسل او باطل مى‌باشد و در اين حكم فرق بين زن و مرد نيست ولى اگر كسى به جهت عذرى چون فراموشى يا ندانستن مسأله بدون تقصير غسل ارتماسى كند غسلش صحيح است.

مكارم: مسأله احتياط واجب آن است كه كسى كه روزۀ واجب گرفته، يا براى حج يا عمره احرام بسته، غسل ارتماسى نكند و سر خود را زير آب فرو نبرد، ولى اگر از روى فراموشى غسل ارتماسى كند، صحيح است و ضرر به روزه و احرام او نمى‌زند.

مسائل اختصاصى

مكارم: مسأله ٣٨٥ در غسل ارتماسى بايد پاها را نيز از زمين بلند كند تا آب به زير آن برسد.

مكارم: مسأله ٣٨٨ در غسل ترتيبى مى‌تواند سه بار در آب فرو رود: يك بار به نيّت سر و گردن، ديگرى به نيت طرف راست و ديگرى را به نيّت طرف چپ.

احكام غسل كردن

[مسأله ٣٧٢ در غسل ارتماسى بايد تمام بدن پاك باشد]

مسأله ٣٧٢ در غسل ارتماسى بايد (١) تمام بدن پاك باشد (٢) ولى در غسل ترتيبى پاك بودن تمام بدن لازم نيست. و اگر تمام بدن نجس باشد و هر قسمتى را پيش از غسل دادن آن قسمت آب بكشد كافى است (٣) .

(١) مكارم: بنا بر احتياط واجب بايد. .

(٢) بهجت: مگر اين كه در آنِ واحد هم بدن پاك شود و هم غسل انجام گيرد. .

(٣) بهجت: ولى پاك بودن تمام بدن قبل از شروع در غسل، مطلقاً، موافق احتياط است.

خوئى، تبريزى، زنجانى، سيستانى: مسأله در غسل ارتماسى يا ترتيبى پاك بودن تمام بدن پيش از غسل لازم نيست، بلكه اگر به فرو رفتن در آب يا ريختن آب به قصد غسل، بدن پاك شود غسل محقّق مى‌شود (سيستانى: به شرط آن كه آبى كه با آن غسل مى‌كند از پاك بودن خارج نشود مثلاً با آب كر غسل كند) .

[مسأله ٣٧٣ عرق جنب از حرام نجس نيست]

مسأله ٣٧٣ عرق جنب از حرام نجس نيست (١) و كسى كه از حرام جنب شده اگر با آب گرم هم غسل كند صحيح است (٢)

. اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) اراكى: نجس بودن عرق جنب از حرام محلّ اشكال است. .

(٢) مكارم: ولى بهتر است با آب ملايم غسل كند كه عرق ننمايد.

گلپايگانى: مسأله گذشت كه عرق جنب از حرام نجس نيست ولى بنا بر قول به نجاست آن، كسى كه از حرام جنب شده و اگر بخواهد با آب گرم غسل كند عرق مى‌كند، بايد با آب سرد