مسأله ١٢٥٢ اگر سجده يا تشهد را (١) چند دفعه فراموش كند، مثلاً يك سجده از ركعت اول و يك سجده از ركعت دوم فراموش نمايد، بايد بعد از نماز، قضاى هر دو را با سجده‌هاى سهوى كه (٢) براى آنها لازم است به جا آورد (٣) و لازم نيست معين كند كه قضاى كداميك آنهاست.

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) خوئى، تبريزى، سيستانى، زنجانى: اگر سجده را. .

(٢) خوئى، تبريزى: احتياطاً. .

(٣) خوئى، تبريزى، زنجانى: بقيه مسأله ذكر نشده.

سيستانى: بايد بعد از نماز، قضاى هر دو را به جا آورد و احتياط مستحب آن است كه براى فراموشى هر كدام دو سجدۀ سهو به جا آورد. [پايان مسأله]

مكارم: مسأله هر گاه كسى يك يا چند سجدۀ نماز را فراموش كرد، بايد قضاى آن را بعد از نماز به جا آورد (البتّه اگر دو سجده از يك ركعت فراموش شود، نماز باطل است) هم چنين اگر تشهّد را فراموش نمايد بايد بلا فاصله بعد از نماز آن را قضا كند و علاوه بر قضاى سجده و تشهّد بايد براى هر كدام بنا بر احتياط واجب دو سجدۀ سهو به جا آورد (ولى چنان كه قبلاً نيز گفته شد، تشهّدِ سجدۀ سهو كفايت از تشهّدِ فراموش شده مى‌كند) .

[مسأله ١٢٥٣ اگر يك سجده و تشهد را فراموش كند]

مسأله ١٢٥٣ اگر يك سجده و تشهد را فراموش كند (١) ، احتياط واجب آن است كه هر كدام را اول فراموش كرده، اول قضا نمايد (٢) . و اگر نداند كدام اول فراموش شده، بايد احتياطاً يك سجده و تشهد و بعد يك سجدۀ ديگر به جا آورد (٣) ، يا يك تشهد و يك سجده و بعد يك تشهد ديگر به جا آورد تا يقين كند سجده و تشهد را به ترتيبى كه فراموش كرده قضا نموده است.

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) سيستانى: بايد براى تشهد فراموش شده دو سجدۀ سهو به جا آورد ولى براى سجدۀ فراموش شده لازم نيست گرچه بهتر است. [پايان مسأله]

(٢) خوئى، تبريزى، زنجانى، نورى: مى‌تواند هر يكى را كه بخواهد اوّل قضا نمايد اگر چه بداند كدام اوّل فراموش شده است (نورى: و ترتيب لازم نيست) . [پايان مسأله]

(٣) مكارم: تا يقين كند سجده و تشهّد را به ترتيبى كه فراموش كرده قضا كرده است.

[مسأله ١٢٥٤ اگر به خيال اين كه اول سجده را فراموش كرده]

مسأله ١٢٥٤ اگر به خيال اين كه اول سجده را فراموش كرده، اول قضاى آن را به جا آورد و بعد از خواندن تشهد يادش بيايد كه اول تشهد را فراموش كرده احتياط واجب آن است كه دوباره سجده را قضا نمايد. و نيز اگر به خيال اين كه اول تشهد را فراموش كرده اول قضاى آن را به جا آورد، و بعد از سجده يادش بيايد كه اول سجده را فراموش كرده، بنا بر احتياط واجب بايد دوباره تشهد را بخواند.

اين مسأله در رسالۀ آيات عظام: خوئى، مكارم، سيستانى، تبريزى، زنجانى، نورى و بهجت نيست

مسأله اختصاصى

خوئى، تبريزى، زنجانى: مسأله ١٢٦٣ سيستانى: مسأله ١٢٤١ اگر دو سجده از دو ركعت فراموش نمايد، لازم نيست هنگام قضا مراعات ترتيب نمايد.