س ٣٦١: آيا نماز كسى كه نماز دوم را بر اوّلى مقدّم داشته، مثلاً نماز عشاء را جلوتر از مغرب خوانده، صحيح است؟ ج: اگر بر اثر اشتباه يا غفلت نماز دوم را مقدّم داشته و بعد از تمام شدن نماز متوجه شده، نماز او صحيح است. ولى اگر عمدى بوده، باطل است.

[س ٣٦٢ عدم امكان تشخيص دقيق لحظۀ طلوع فجر]

س ٣٦٢: با عرض سلام و تحيت، در آستانۀ ماه شريف و مبارك رمضان و با توجه به توسعۀ شهرها و عدم امكان تشخيص دقيق لحظۀ طلوع فجر، خواهشمند است نظر شريف خود را در مورد زمان امساك براى روزه و اقامۀ نماز صبح اعلام فرمائيد.

ج: مقتضى است كه مؤمنين محترم أيّدهم اللّٰه تعالى جهت رعايت احتياط در مورد امساك روزه و وقت نماز صبح هم‌زمان با شروع اذان صبح از رسانه‌ها براى روزه امساك نمايند و حدود پنج إلى شش دقيقه بعد از اذان شروع به اداى فريضۀ صبح نمايند.

[س ٣٦٣ وقت نماز عصر تا اذان مغرب است]

س ٣٦٣: وقت نماز عصر تا اذان مغرب است يا تا هنگام غروب آفتاب؟ نيمۀ شب شرعى براى نماز عشاء و بيتوته در منى چه وقت است؟ ج: آخر وقت نماز عصر تا غروب آفتاب است، و احتياط آن است كه براى نماز مغرب و عشاء و مانند اينها شب را از اول غروب تا اذان صبح حساب كنند، بنا بر اين تقريباً يازده ساعت و يك ربع بعد از ظهر شرعى آخر وقت نماز مغرب و عشاء است، و لكن براى بيتوته در منى از غروب تا طلوع آفتاب حساب كنند.

[س ٣٦٤ اگر كسى در بين نماز عصر متوجه شود كه نماز ظهر را نخوانده است]

٣٦٤: اگر كسى در بين نماز عصر متوجه شود كه نماز ظهر را نخوانده است، چه تكليفى دارد؟ ج: اگر به خيال اين كه نماز ظهر را خوانده است به نيت نماز عصر مشغول نماز شود و در بين نماز بفهمد كه قبلاً نماز ظهر را نخوانده است، در صورتى كه در وقت مشترك نماز ظهر و عصر است، بايد بلا فاصله نيت خود را به نماز ظهر برگرداند و نماز را تمام كند و پس از آن، نماز عصر را به جا آورد، و اگر اين اتفاق در وقت مخصوص به نماز ظهر افتاده باشد، احتياط واجب آن است كه نيت را به نماز ظهر برگرداند و نماز را تمام كند ولى بعداً هر دو نماز (ظهر و عصر) را به ترتيب به جا آورد، و همين تكليف در مورد نماز مغرب و عشاء نيز هست.

قبله

[س ٣٦٥ تشخيص قبله با نصب شاخص ]

س ٣٦٥: خواهشمنديم به سؤالات زير پاسخ فرمائيد:١ به استناد بعضى از كتاب‌هاى فقهى، گفته شده كه در روزهاى چهارم خرداد و بيست و ششم تير [١][٢]آفتاب بطور عمودى بر كعبه مى‌تابد. آيا در اين هنگام، تشخيص جهت قبله با نصب شاخص در زمانى كه صداى اذان

[١] وقت مخصوص نماز ظهر از اول ظهر است تا وقتى كه از ظهر به اندازۀ خواندن نماز ظهر بگذرد كه براى غير مسافر چهار ركعت و براى مسافر دو ركعت است.

[٢] يعنى در روز بيست و پنجم ماه پنجم و هفدهم ماه هفتم از سال ميلادى