خوئى، تبريزى، سيستانى: مسأله حوضى كه مثلاً يك آجر يا يك سنگ آن غصبى است، در صورتى كه برداشتن آب در نظر عُرف تصرّف در آن آجر يا سنگ نباشد اشكالى ندارد و در صورتى كه تصرّف باشد برداشتن آب حرام، ولى وضو صحيح است.

گلپايگانى، صافى: مسأله بنا بر احتياط واجب، بايد در حوضى كه مثلاً يك آجر يا يك سنگ آن غصبى است وضو نگيرد.

زنجانى: مسأله وضو گرفتن در حوضى كه مثلاً يك آجر يا يك سنگ آن غصبى است، در صورتى كه برداشتن آب به نظر عُرف تصرّف در آن آجر يا سنگ نباشد اشكالى ندارد، و در صورتى كه تصرّف باشد، وضوى ارتماسى او بنا بر احتياط واجب باطل است؛ ولى وضوى ترتيبى او صحيح مى‌باشد، اگر چه مرتكب كار حرامى شده است.

[مسأله ٢٧٥ اگر در صحن يكى از امامان كه سابقاً قبرستان بوده حوض يا نهرى بسازند]

مسأله ٢٧٥ اگر در صحن يكى از امامان يا امام‌زادگان كه سابقاً قبرستان بوده حوض يا نهرى بسازند، چنانچه انسان نداند كه زمين صحن را براى قبرستان وقف كرده‌اند، وضو گرفتن در آن حوض و نهر اشكال ندارد (١) .

(١) بهجت: ولى اگر فهميد زمين براى قبرستان وقف شده و نشود زير حوض يا نهر، ميّتى را دفن كرد وضو اشكال دارد. و نيز اگر ايجاد حوض يا نهر موجب بى‌حرمتى به بدن مسلمان بشود مثلاً آب به بدن او برسد، وضو اشكال دارد اگر چه زمين قبرستان، مباح بوده و موقوفه هم نباشد.

شرط ششم (١) :

آن كه اعضاى وضو موقع شستن و مسح كردن، پاك باشد (٢) .

(١) مكارم: شرط پنجم. .

سيستانى: شرط چهارم. .

(٢) بهجت: مگر اين كه به وسيلۀ وضو گرفتن و شستن صورت و يا دستها، اعضاى وضو خود به خود پاك شود.

سيستانى: هر چند در حال وضو آن را قبل از شستن يا مسح كردن تطهير كند، و اگر شستن با آب كُر و مانند آن باشد تطهير قبل از شستن لازم نيست.

[مسأله ٢٧٦ اگر پيش از تمام شدن وضو]

مسأله ٢٧٦ اگر پيش از تمام شدن وضو، جائى را كه شسته يا مسح كرده نجس شود، صحيح است (١) .

(١) خوئى، گلپايگانى، صافى، سيستانى، تبريزى، بهجت، زنجانى: وضو صحيح است.

مكارم: مسأله اگر بعد از تمام شدن وضوى يك عضو، همان عضو نجس شود وضو صحيح است.

[مسأله ٢٧٧ اگر غير از اعضاى وضو جايى از بدن نجس باشد]

مسأله ٢٧٧ اگر غير از اعضاى وضو جايى از بدن نجس باشد وضو صحيح است. ولى اگر مخرج را از بول يا غائط تطهير نكرده باشد اولى آن است (١) كه اوّل آن را تطهير كند بعد وضو بگيرد.