زنجانى: مسأله ٩ اگر انسان به فتواى مجتهدى عمل كرد نمى‌تواند از مجتهد ديگر تقليد كند، مگر مجتهد ديگر اعلم از مجتهد اوّل شده باشد كه لازم است به فتواى مجتهد ديگر عدول كند.

بهجت: مسأله ١٣ اگر مسائلى را از مجتهد ميت ياد گرفته و بنا داشته عمل كند، چنانچه عمل نكرده و يا شك در عمل كردن دارد، در صورت بقاء بر تقليد ميت، نمى‌تواند در آن مسائل بر تقليد باقى بماند، هر چند مجتهد ميت اعلم باشد.

بهجت: مسأله ١٤ شخصى كه مقلد مرجعى بوده و بعد از وفات او بر طبق نظر مرجعى ديگر بر تقليد باقى مانده، ولى در بعضى از فتاوىٰ(از قبيل بلاد كبيره و شب مهتاب يا هر مسألۀ ديگر) به مرجع دوم عدول كرده، بعد از وفات مرجع دوم، در صورت بقاء، نمى‌تواند در اين مسائل به مرجع اول برگردد ولى مى‌تواند به تقليد مرجع دوم باقى باشد.

بهجت: مسأله ١٥ كسى كه مقلد مرجعى بوده و بعد از وفات او به فتواى مرجعى ديگر به تقليد اوّل باقى بوده، پس از وفات مرجع دوم، در صورت جواز بقاء تنها در مسائلى كه طبق فتواى مجتهد اوّل عمل كرده مى‌تواند باقى بماند و اگر چند مرجع داشته و بعد از وفات هر كدام طبق موازين از ديگرى تقليد كرده و با اجازه بعدى بر تقليد باقى مانده و در نتيجه از هر مجتهد چند مسأله عمل كرده است، در آن مسائل مى‌تواند بر تقليد مجتهدين قبلى باقى بماند، ولى در هر صورت در مسائلى كه عمل نكرده بايد به فتواى مجتهد زنده عمل كند.

بهجت: مسأله ١٦ شخصى كه مقلد مرجعى بوده، بعد از فوت آن مرجع اگر احراز و يا احتمال اعلميّت ميت در بين نباشد، رجوع به مجتهد زنده جايز است و در صورتى كه مجتهد زنده اعلم باشد يا احتمال اعلميّت او در بين باشد، رجوع به او واجب است.

[مسأله ١٠ اگر در مسأله‌اى به فتواى مجتهدى عمل كند]

مسأله ١٠ اگر در مسأله‌اى به فتواى مجتهدى عمل كند و بعد از مردن او در همان مسأله به فتواى مجتهد زنده رفتار نمايد، دوباره نمى‌تواند آن را مطابق فتواى مجتهدى كه از دنيا رفته است انجام دهد. ولى اگر مجتهد زنده در مسأله‌اى فتوى ندهد و احتياط نمايد و مقلد مدّتى به آن احتياط عمل كند، دوباره مى‌تواند به فتواى مجتهدى كه از دنيا رفته عمل نمايد. مثلاً اگر مجتهدى گفتن يك مرتبه « سُبْحٰانَ اللّٰهِ وَ الْحَمْدُ للّٰهِ وَ لاٰ إِلٰهَ اِلاّ اللّٰهُ وَ اللّٰهُ اَكْبَرُ» را در ركعت سوم و چهارم نماز كافى بداند و مقلد مدتى به اين دستور عمل نمايد و يك مرتبه بگويد، چنانچه آن مجتهد از دنيا برود و مجتهد زنده احتياط واجب را در سه مرتبه گفتن بداند و مقلد مدتى به اين احتياط عمل كند و سه مرتبه بگويد دوباره مى‌تواند به فتواى مجتهدى كه از دنيا رفته برگردد و يك مرتبه بگويد. (١)

اين مسأله در رسالۀ آيات عظام: فاضل، زنجانى، سيستانى و مكارم نيست

بهجت: رجوع كنيد به مسألۀ اختصاصى ١٤، در همين صفحه.

(١) خوئى، تبريزى: مسأله اگر در مسأله‌اى فتواى مجتهدى را ياد گرفته و بعد از مردن او در