رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ١١ - مسأله ١-اصول دين تقليدى نيست
بِسْمِ اللّٰه الرَّحْمٰنِ الرَّحيم اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰالَمينَ، و الصَّلٰاةُ وَ السَّلاٰمُ عَلىٰ خَيْرِ خَلْقِهِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطّاهِرينَ، وَ لَعْنَةُ اللّٰهِ عَلىٰ اَعْدائِهِم أَجْمَعِينَ اِلىٰ يَوْم الدّينِ
احكام تقليد
[مسائل تقليد از رساله حضرت امام]
[مسأله ١-اصول دين تقليدى نيست ]
مسأله ١-(عقيدۀ مسلمان به اصول دين بايد از روى دليل باشد) ، (١) ولى در احكام غير ضرورى دين (٢) بايد يا مجتهد باشد كه بتواند احكام را از روى دليل به دست آورد، يا از مجتهد تقليد كند يعنى (٣) به دستور او رفتار نمايد، يا از راه احتياط طورى به وظيفۀ خود عمل نمايد كه يقين كند تكليف خود را انجام داده است، مثلاً اگر عدّهاى از مجتهدين عملى را حرام مىدانند و عدّۀ ديگر مىگويند حرام نيست، آن عمل را انجام ندهد و اگر عملى را بعضى واجب و بعضى مستحبّ مىدانند، آن را به جا آورد؛ پس كسانى كه مجتهد نيستند و نمىتوانند به احتياط عمل كنند، واجب است (٤) از مجتهد تقليد نمايند (٥) .
(١) گلپايگانى، صافى: عقيدۀ مسلمان به اصول دين بايد از روى دليل باشد و نمىتواند در اصول دين تقليد نمايد، يعنى بدون دليل گفتۀ كسى را قبول كند. ولى اگر از گفتۀ غير به عقايد دينى يقين پيدا كند در حكم به مسلمان بودن او كافى است. .
خوئى، تبريزى: شخص مسلمان بايد به اصول دين از روى دليل اعتقاد پيدا كند و نمىتواند در اصول دين تقليد نمايد، يعنى بدون سؤال از دليل، گفتۀ كسى را قبول كند. .
سيستانى: شخص مسلمان بايد عقيدهاش به اصول دين از روى بصيرت باشد، و نمىتواند در اصول دين تقليد نمايد، يعنى گفتۀ كسى را كه علم به آنها دارد به صِرف اين كه او گفته است قبول كند، ولى چنانچه شخص به عقائد حقّۀ اسلام يقين داشته باشد و آنها را اِظهار نمايد هر چند از روى بصيرت نباشد آن شخص مسلمان و مؤمن است و همۀ احكام اسلام و ايمان بر او جارى مىشود. .
نورى: مسلمان بايد به اصول دين ايمان و يقين داشته باشد و اين ايمان بايد براى هر مسلمانى به اندازه فكر و درك او بر پايه دليل و برهان استوار باشد. .
[قسمت داخل پرانتز در رساله آيت اللّٰه اراكى نيست]
(٢) اراكى: مكلّف در احكام غير ضرورى دين. .
گلپايگانى، صافى: و در احكام دين. .