(٢) مكارم: و اگر در حالى كه مثلاً قدم برمى‌دارد اللّٰه أكبر بگويد باطل است و چنانچه سهواً بگويد احتياط واجب آن است كارى كند كه نماز باطل شود (مثلاً صورت را به طرف پشت قبله كند) و دوباره تكبير بگويد.

(٣) زنجانى: اگر با علم و عمد. .

(٤) اراكى، گلپايگانى، خوئى، سيستانى، تبريزى، صافى، زنجانى: بقيه مسأله ذكر نشده.

بهجت: و هم چنين بنا بر احتياط اگر سهواً يا از روى فراموشى باشد، نيز باطل است.

[مسأله ٩٥٢ تكبير و حمد و سوره و ذكر و دعا را بايد طورى بخواند]

مسأله ٩٥٢ تكبير و حمد و سوره (١) و ذكر و دعا را بايد طورى بخواند كه خودش بشنود (٢) و اگر به واسطۀ سنگينى يا كرى گوش يا سر و صداى زياد نمى‌شنود، بايد طورى بگويد كه اگر مانعى نباشد بشنود. (٣)

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) مكارم: و ساير ذكرهاى نماز را بايد طورى بخواند كه اگر مانعى در كار نباشد، حدّ اقلّ خودش آن را بشنود.

(٢) سيستانى: خودش لا اقل همهمۀ خود را بشنود. .

(٣) زنجانى: بايد طورى بگويد كه اگر افراد متعارف بگويند و مانعى نباشد خودشان بشنوند.

[مسأله ٩٥٣ كسى كه لال است يا زبان او مرضى دارد]

مسأله ٩٥٣ كسى كه لال است (١) يا زبان او مرضى دارد كه نمى‌تواند (٢) «اللّٰه أكبر» را درست بگويد، بايد به هر طورى كه مى‌تواند بگويد و اگر هيچ نمى‌تواند بگويد (٣) بايد (٤) در قلب خود بگذراند و براى تكبير اشاره كند و زبانش را هم اگر مى‌تواند حركت دهد.

(١) سيستانى: كسى كه به واسطۀ عارضه‌اى لال شده. .

(٢) زنجانى: كسى كه بخاطر بيمارى يا لال بودن نمى‌تواند. .

(٣) بهجت: براى تكبير بنا بر أحوط با انگشت اشاره كند و اگر مى‌تواند زبانش را هم حركت دهد.

سيستانى: بايد تكبير را در قلب خود بگذراند و براى او به طورى كه مناسب حكايت لفظش باشد با انگشتش اشاره كند و زبان و لبش را هم اگر مى‌تواند حركت دهد، و امّا كسى كه لال مادر زاد است، بايد زبان و لبش را به طورى كه شبيه كسى است كه تلفّظ به تكبير مى‌كند، حركت دهد و در آن حال با انگشتش نيز اشاره نمايد.

(٤) خوئى، تبريزى: بنا بر احتياط بايد. .

مكارم: مسأله كسانى كه به خاطر بيمارى يا لال بودن نمى‌توانند تكبير را درست بگويند بايد هر طورى مى‌توانند بگويند و اگر هيچ نمى‌توانند بگويند، احتياط واجب آن است كه اشاره كنند و با زبانى كه در ميان افراد كر و لال متعارف است، آن را ادا نمايند و در قلب خود نيز بگذرانند.

[مسأله ٩٥٤ مستحب است بعد از تكبيرة الاحرام بگويد]

مسأله ٩٥٤ مستحب است بعد از تكبيرة الاحرام بگويد (١) :

«يٰا مُحْسِنُ قَدْ اَتَاكَ الْمُسِيءُ وَ قَدْ اَمَرْتَ الُْمحْسِنَ اَنْ يَتَجَاوَزَ عَنِ الْمُسِيء اَنْتَ الُْمحْسِنُ وَ أَنَا الْمُسيءُ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ تَجٰاوَزْ عَنْ قَبيحِ مٰا تَعْلَمُ مِنّي» .

يعنى اى خدايى كه به بندگان احسان مى‌كنى بندۀ گنه كار به در خانۀ تو آمده و تو امر كرده‌اى كه نيكوكار از گنه كار بگذرد، تو نيكوكارى و من گناه كار، به حق محمد و آل محمد صلى اللّٰه عليه و آله و سلم رحمت خود را بر محمد و آل محمد صلى اللّٰه عليه و آله و سلم بفرست و از بديهايى كه مى‌دانى از من سر زده بگذر.

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست