زنجانى: مسأله تحصيل طهارت با غسل جنابت به خودى خود مستحب است و براى خواندن نماز واجب و مانند آن واجب مى‌شود و در نماز مستحب تنها شرط صحت مى‌باشد، هم چنين براى سجده و تشهد فراموش شده، اگر بين آنها و نماز او كارى كه باعث جنابت مى‌شود صادر شده باشد، غسل جنابت واجب است و احتياط آن است كه براى سجده سهو هم غسل كند. ولى براى نماز ميت و سجده شكر و سجده‌هاى واجب قرآن غسل جنابت لازم نيست.

مكارم: مسأله غسل جنابت را هر گاه براى رفع جنابت و پاك شدن انجام دهد مستحبّ است، امّا براى خواندن نماز واجب و مانند آن واجب مى‌شود. براى نماز ميّت و سجدۀ شكر و سجده‌هاى واجب قرآن (هنگامى كه آيۀ سجده را از ديگرى بشنود) غسل جنابت واجب نيست، بلكه در همان حال نيز انجام اين كارها جايز است، هر چند بهتر است كه براى نماز ميّت و سجدۀ شكر و امثال آن غسل كند.

[مسأله ٣٥٨ لازم نيست در وقت غسل نيت كند]

مسأله ٣٥٨ لازم نيست در وقت غسل نيت كند كه غسل واجب يا مستحبّ مى‌كنم و اگر (١) فقط به قصد قربت، يعنى: براى انجام فرمان خداوند عالم (٢) غسل كند كافى است.

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) زنجانى: بلكه اگر. . (٢) زنجانى: براى خداوند عالم. .

سيستانى: مسأله لازم نيست در وقت غسل نيّت كند كه غسل واجب مى‌كند، بلكه اگر فقط به قصد قربت، يعنى براى تذلّل در پيشگاه خداوند عالم غسل كند، كافى است.

[مسأله ٣٥٩ اگر يقين كند وقت نماز شده]

مسأله ٣٥٩ اگر يقين كند وقت نماز شده و نيّت غسل واجب كند بعد معلوم شود كه پيش از وقت غسل كرده، غسل او صحيح است (١) .

اين مسأله، در رسالۀ آيات عظام: فاضل و بهجت نيست

(١) مكارم: هم چنين اگر به نيّت نماز واجب غسل كند بعد معلوم شود وقت گذشته بوده است غسل او صحيح مى‌باشد.

[در كيفيت غسل]

[مسأله ٣٦٠ غسل را چه واجب باشد و چه مستحب به دو قسم مى‌شود]

مسأله ٣٦٠ غسل را چه واجب باشد و چه مستحب (١) ، به دو قسم مى‌شود انجام داد: ترتيبى و ارتماسى (٢) .

(١) سيستانى: غسل جنابت را. .

(٢) بهجت: و غسل ترتيبى أفضل از ارتماسى است.

غسل ترتيبى

[مسأله ٣٦١ در غسل ترتيبى]

مسأله ٣٦١ در غسل ترتيبى بايد به نيّت غسل، اول سر و گردن، بعد (١) طرف راست بعد طرف چپ بدن را بشويد (٢) . و اگر عمداً يا از روى فراموشى يا به واسطۀ ندانستن مسأله به اين ترتيب عمل نكند غسل او باطل است (٣) .

(١) صافى: بنا بر احتياط. .

(٢) مكارم: بنا بر احتياط واجب. .

(٣) بهجت: ولى چنانچه قصد قربت داشته، و آن چه را كه مقدّم داشته اعاده نمايد غسل صحيح است، و احتياط واجب رعايت ترتيب در هر عضو از غسل ترتيبى است، به اين صورت كه از بالا شروع كند و به قسمتهاى پايين عضو ختم كند.