(٣) گلپايگانى، صافى: اگر اماره‌اى بر اسلام او نباشد و در بلاد اسلام هم نباشد، احكام ديگر مسلمانان را ندارد، مثلاً زن مسلمان نمى‌تواند با او ازدواج كند. .

زنجانى: مسأله كسى كه معلوم نيست مسلمان است يا نه، چنانچه سابقاً كافر بوده، نجس است و چنانچه سابقاً مسلمان بوده پاك بوده و ساير احكام مسلمان را داراست و چنانچه حالت سابقۀ او معلوم نباشد، پاك مى‌باشد ولى احكام ديگر مسلمان را ندارد، مثلاً نمى‌تواند زن مسلمان بگيرد و بايد در قبرستان مسلمانان دفن نشود، مگر آن كه در سرزمين اسلام باشد كه ظاهراً تمام احكام مسلمان بر وى بار مى‌شود.

مكارم: مسأله كسى كه در جامعۀ اسلامى زندگى مى‌كند و از اعتقادات او خبر نداريم، پاك است و جستجو و تفتيش لازم نيست و نيز در جوامع غير اسلامى چنانچه افرادى باشند كه معلوم نباشد مسلمان هستند يا كافر، پاكند.

[مسأله ١١٠ سب النبى ص ]

مسأله ١١٠ اگر مسلمانى (١) به يكى از دوازده امام عليهم السلام دشنام دهد، يا با آنان دشمنى داشته باشد، نجس است (٢) .

(١) بهجت: اگر كسى اعمّ از مسلمان و غير مسلمان. .

(٢) نورى: و هم چنين است غلاة، يعنى كسانى كه يكى از ائمه عليهم السلام را خدا مى‌خوانند يا مى‌گويند خدا در او حلول كرده است.

خوئى، تبريزى، سيستانى، زنجانى: مسأله شخصى كه به يكى از دوازده امام عليهم السلام (زنجانى: به يكى از معصومين عليهم السلام) از روى دشمنى دشنام دهد، نجس است (زنجانى: بلكه بنا بر احتياط، از كسى كه بدون دشمنى هم دشنام دهد اجتناب شود) .

مكارم: مسأله هر گاه كسى پناه بر خدا به خدا يا پيامبر صلى اللّٰه عليه و آله و سلم يا يكى از ائمّۀ معصومين عليهم السلام يا فاطمه زهرا عليها السلام دشنام و ناسزا گويد يا عداوت داشته باشد كافر است.

مسائل اختصاصى

فاضل: مسأله ١١٥ اهل كتاب (يهودى و نصارى و مجوس) پاك مى‌باشند.

فاضل: مسأله ١١٦ مرتدّ از لحاظ نجس و پاكى حكم گروهى را دارد كه به دين آنها درآمده است، بنا بر اين اگر مشرك شده باشد نجس و اگر به دين يهودى و نصرانى گرويده باشد محكوم به طهارت است.

مكارم: مسأله ١٢٠ كسانى كه در حقّ على عليه السلام و ساير امامان عليهم السلام غلوّ كنند يعنى آن بزرگواران را خدا بدانند يا صفات مخصوص خدايى براى آنها قائل باشند كافرند.

مكارم: مسأله ١٢١ كسانى كه عقيده به وحدت وجود دارند يعنى مى‌گويند در عالم هستى يك وجود بيش نيست و آن خدا است و همۀ موجودات عين خدا هستند، و كسانى كه