رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٨٥ - مسأله ١٢١ نجاست هر چيز از سه راه ثابت مىشود
اراكى: مسأله اگر كسى ابتدا از حرام و سپس از حلال جنب شود و يا اول از حلال و سپس از حرام جنب شود عرق او، حكم عرق جنب از حرام دارد.
١١ عرق شتر نجاستخوار
[مسأله ١٢٠ عرق شتر نجاستخوار نجس است]
مسأله ١٢٠ عرق شتر نجاستخوار، نجس است (١) ، ولى اگر حيوانات ديگر، نجاستخوار شوند از عرق آنها اجتناب لازم نيست. (٢)
(١) بهجت: بنا بر اظهر پاك است اگر چه احتياط مستحبّ در اجتناب است. .
(٢) اراكى: عرق ديگر حيوانات هم، اگر نجاستخوار شوند بنا بر احتياط واجب نجس است.
نورى: و احتياط واجب آن است كه از عرق حيوانات نجاستخوار ديگر نيز، اجتناب كنند.
خوئى، تبريزى: مسأله عرق شتر نجاستخوار و هر حيوانى كه به خوردن نجاست انسان عادت كرده، اگر چه پاك است، ولى نماز با آن جايز نيست.
گلپايگانى، صافى: مسأله بنا بر احتياط واجب بايد از عرق شتر نجاستخوار و هر حيوانى كه به خوردن نجاست انسان عادت كرده اجتناب كرد.
زنجانى: مسأله بول و غائط و عرق حيوانى كه به خوردن نجاست انسان (يعنى مدفوع او) عادت كرده نجس است.
مكارم: مسأله عرق شتر نجاستخوار بلكه حيوانات ديگر نجاستخوار نجس است بنا بر احتياط واجب.
سيستانى: مسأله عرق شترى كه به خوردن نجاست انسان عادت كرده باشد، نجس است و هم چنين است بنا بر احتياط واجب عرق حيوانات ديگرى كه اين چنين باشند.
راه ثابت شدن نجاست
[مسأله ١٢١ نجاست هر چيز از سه راه ثابت مىشود]
مسأله ١٢١ نجاست هر چيز از سه راه ثابت مىشود: اول: آن كه خود انسان يقين (١) كند چيزى نجس است (٢) ، و اگر گمان داشته باشد چيزى نجس است لازم نيست از آن اجتناب نمايد (٣) . بنا بر اين غذا خوردن در قهوهخانه و مهمان خانههايى كه مردمان لاابالى و كسانى كه پاكى و نجسى را مراعات نمىكنند در آنها غذا مىخورند، اگر انسان يقين (٤) نداشته باشد غذايى را كه براى او آوردهاند نجس است اشكال ندارد (٥) . دوم: آن كه كسى كه چيزى در اختيار او است بگويد آن چيز نجس است (٦) ، مثلاً همسر انسان يا نوكر يا كلفت (٧) بگويد ظرف يا چيز ديگرى كه در اختيار او است نجس مىباشد (٨) . سوم: آن كه دو مرد عادل بگويند چيزى نجس است (٩) و نيز اگر يك نفر عادل هم بگويد چيزى نجس است، بنا بر احتياط واجب (١٠) بايد از آن چيز اجتناب كرد (١١) .
(١) گلپايگانى، تبريزى، صافى: يا اطمينان. .
(٢) سيستانى: يقين يا از راه عقلائى، اطمينان پيدا كند كه آن چيز نجس است. .