زنجانى: مسأله وضوى ارتماسى آن است كه انسان صورت و دستها را به قصد وضو در آب فرو برد يا صورت و دستها را كه در آب مى‌باشد به قصد وضو بيرون آورد، يا دست را در داخل آب به قصد شستن از بالا به پايين تكان دهد و در فرض اول و سوم مسح با ترى آن دست محل اشكال است.

هم چنين اگر از هنگام فرو بردن دست تا بيرون آوردن آن به قصد وضو باشد مسح با ترى آن دست خلاف احتياط است. بنا بر اين اگر بخواهد دست چپ را وضوى ارتماسى كند بنا بر احتياط بايد تنها در هنگام بيرون آوردن دست، قصد وضو كند.

مكارم: مسأله انسان مى‌تواند صورت و دستها را به قصد وضو در آب فرو برد، يا بعد از فرو بردن در آب، به قصد وضو از آب بيرون آورد و آن را «وضوى ارتماسى» مى‌گويند.

صافى: مسأله در وضوى ارتماسى أحوط آن است كه انسان صورت و دست راست را به قصد وضو در آب فرو برد و با دست راست دست چپ را به قصد وضو بشويد، و مسح سر و پاها را انجام دهد.

[مسأله ٢٦٢ در وضوى ارتماسى هم بايد صورت و دستها از بالا به پايين شسته شود]

مسأله ٢٦٢ در وضوى ارتماسى هم بايد صورت و دستها از بالا به پايين شسته شود (١) ، پس اگر وقتى كه صورت و دستها را در آب فرو مى‌برد قصد وضو كند بايد صورت را از طرف پيشانى و دستها را از طرف آرنج در آب فرو برد (٢) . و اگر موقع بيرون آوردن از آب قصد وضو كند، بايد صورت را از طرف پيشانى و دستها را از طرف آرنج بيرون آورد.

(١) صافى: به اين نحو كه صورت را از طرف پيشانى و دستها را از طرف آرنج در آب فرو برد. [پايان مسأله]

(٢) خوئى، تبريزى، سيستانى: بقيه مسأله ذكر نشده.

مسائل اختصاصى

بهجت: مسأله ٢٦٦ شخصى كه مى‌تواند بدون كمك ديگران وضوى ارتماسى بگيرد، نبايد به كمك ديگران وضوى غير ارتماسى (ترتيبى) بگيرد.

مكارم: مسأله ٢٨١ در وضوى ارتماسى براى اين كه مسح سر و پاها با آب خارج نباشد بايد هنگامى كه دست راست و چپ را وضوى ارتماسى مى‌دهد قصد كند كه بعد از خارج شدن از آب تا وقتى كه آب روى دستها جريان دارد جزء وضو است، در غير اين صورت مسح سر و پاها اشكال دارد.

[مسأله ٢٦٣ اگر وضوى بعضى از اعضاء را ارتماسى]

مسأله ٢٦٣ اگر وضوى بعضى از اعضاء را ارتماسى و بعضى را غير ارتماسى انجام دهد اشكال ندارد (١) .

(١) مكارم: و بهتر است وضوى دست چپ را هميشه غير ارتماسى بگيرد تا براى مسح سر و پاها مشكلى پيش نيايد.

دعاهايى كه موقع وضو گرفتن مستحبّ است

[مسأله ٢٦٤ كسى كه وضو مى‌گيرد]

مسأله ٢٦٤ كسى كه وضو مى‌گيرد مستحبّ است (١) (موقعى كه نگاهش به آب مى‌افتد بگويد: «بِسْمِ اللّٰهِ وَ بِاللّٰهِ وَ الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِى جَعَلَ الْمٰاءَ طَهُوراً وَ لَمْ يَجْعَلْهُ نَجِساً» و (٢))