رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٥٥٨ - مسأله ١٠١٦ هر گاه شك كند كه آيه يا كلمهاى را درست گفته يا نه
گفتن استغفار يا بعد از فراغ از آن باشد شك كند كه حمد يا تسبيحات را خوانده يا نه، بايد حمد يا تسبيحات را بخواند.
سيستانى: و اگر نمازگزار پيش از استغفار و خم شدن براى ركوع شك كند كه حمد يا تسبيحات را خوانده يا نه، بايد حمد يا تسبيحات را بخواند؛ و اگر در حال گفتن استغفار يا بعد از آن شك كند، باز هم بنا بر احتياط واجب بايد حمد يا تسبيحات را بخواند.
زنجانى: و كسى كه مشغول گفتن استغفار است، اگر شك كند كه حمد يا تسبيحات را خوانده يا نه، اگر به قصد ذكر خاص استغفار كرده باشد، لازم نيست حمد يا تسبيحات را بخواند ولى احتياط مستحب آن است كه حمد يا تسبيحات را به قصد ذكر مطلق، دوباره بخواند؛ مخصوصاً اگر عادتش خواندن آن استغفار نباشد. و چنانچه به قصد اين كه در هر جاى نماز استغفار مستحب است، استغفار كرده لازم است حمد يا تسبيحات را بخواند و نيز اگر نمازگزار استغفار نكرده باشد پيش از خم شدن به ركوع شك كند كه حمد يا تسبيحات را خوانده يا نه، بايد حمد يا تسبيحات را بخواند.
(٢) [در رساله آيات عظام: گلپايگانى و صافى به جاى قسمت داخل پرانتز آمده است: و كسى كه مشغول استغفار است، اگر شكّ كند كه حمد يا تسبيحات را خوانده يا نه، چنانچه خود را در استغفار بعد از حمد يا تسبيحات ببيند، بايد به شكّ خود اعتناء ننمايد و الاّ بايد حمد يا تسبيحات را بخواند]
(٣) گلپايگانى، صافى: و نيز اگر. .
فاضل: و هم چنين است اگر. .
(٤) فاضل: [بايد]به شك خود اعتنا نكند.
[مسأله ١٠١٥ اگر در ركوع ركعت سوم يا چهارم شك كند]
مسأله ١٠١٥ اگر در ركوع ركعت سوم يا چهارم (يا در حال رفتن به ركوع (١)) شك كند كه حمد يا تسبيحات را خوانده يا نه، بايد به شك خود اعتنا نكند. (٢)
اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست
(١) [قسمت داخل پرانتز در رسالۀ آيات عظام: اراكى، خوئى، تبريزى، مكارم و زنجانى نيست]
(٢) اراكى: ولى چنانچه در حال رفتن به ركوع شكّ كند كه حمد يا تسبيحات را خوانده يا نه، بنا بر احتياط واجب بايد برگردد و حمد و سوره را بخواند.
خوئى، تبريزى: و اگر پيش از رسيدن به حدّ ركوع شكّ كند، لازم است برگردد و حمد يا تسبيحات را بخواند.
مكارم: امّا اگر هنوز به اندازۀ ركوع خم نشده، احتياط واجب آن است كه برگردد و بخواند.
زنجانى: و اگر استغفار نكرده باشد و پيش از رسيدن به حد ركوع شك كند، لازم است برگردد و حمد يا تسبيحات را بخواند و اگر استغفار كرده باشد، حكم مسأله با همان تفصيلى است كه در مسأله قبل گذشت.
[مسأله ١٠١٦ هر گاه شك كند كه آيه يا كلمهاى را درست گفته يا نه]
مسأله ١٠١٦ هر گاه شك كند كه آيه يا كلمهاى را درست گفته يا نه اگر به چيزى كه بعد از آن است مشغول نشده، بايد (١) آن آيه يا كلمه را به طور صحيح بگويد (٢) و اگر به چيزى كه بعد از آن است مشغول شده، چنانچه آن چيز ركن باشد مثل آن كه در ركوع شك كند كه فلان كلمه از سوره را درست گفته يا نه، بايد به شك خود اعتنا نكند و اگر