س ٣٤٨: من تا دير وقت سر كارم هستم، به طورى كه ساعت يازده شب به منزل بر مى‌گردم و در هنگام كار هم بخاطر كثرت مراجعه كنندگان وقت خواندن نماز مغرب و عشاء را ندارم. آيا خواندن نماز مغرب و عشاء بعد از ساعت يازده شب صحيح است؟ ج: اگر از نصف شب به تأخير نيفتد، اشكال ندارد، ولى تلاش كنيد كه از ساعت يازده شب به تأخير نيفتد بلكه تا مى‌توانيد نماز را در اول وقت آن بخوانيد.

[س ٣٤٩ نيت اداء]

س ٣٤٩: چه مقدار از نماز اگر در وقت اداء واقع شود، نيت اداء صحيح است؟ در صورت شك در اين كه اين مقدار، داخل وقت واقع شده يا خير، وظيفه چيست؟ ج: وقوع يك ركعت نماز در داخل وقت براى اين كه نماز، اداء محسوب شود، كافى است و در صورت شك در اين كه وقت لا اقل به مقدار يك ركعت باقى است يا خير، نماز را به قصد ما في الذمّه بخوانيد.

[س ٣٥٠ سفارت خانه‌ها و كنسولگرى‌هاى جمهورى اسلامى ايران در خارج]

س ٣٥٠: سفارت خانه‌ها و كنسولگرى‌هاى جمهورى اسلامى ايران در خارج، جدول‌هاى زمانى براى تعيين اوقات شرعى پايتخت‌ها و شهرهاى بزرگ تهيه مى‌كنند. سؤال اين است كه تا چه مقدار مى‌توان به اين جدولها اعتماد كرد؟ ج: معيار در احراز دخول وقت، حصول اطمينان براى مكلّف است، و اگر براى او اطمينان به مطابقت اين جدولها با واقع حاصل نشود، بايد احتياط نموده و صبر كند تا يقين به داخل شدن وقت شرعى نمايد.

[س ٣٥١ فجر صادق و كاذب ]

س ٣٥١: نظر شما در بارۀ فجر صادق و كاذب چيست؟ و نمازگزار در اين مورد چه تكليفى دارد؟ ج: معيار شرعى در مورد وقت نماز و روزه، فجر صادق است و احراز آن موكول به تشخيص مكلّف است.

[س ٣٥٢ تأخير نماز جماعت براى اين كه نمازگزاران در نماز حاضر شوند]

٣٥٢: مسئولين يكى از دبيرستان‌هاى تمام وقت، نماز جماعت ظهر و عصر را ساعت دو بعد از ظهر، كمى قبل از شروع درسهاى شيفت عصر اقامه مى‌كنند. علت تأخير، اين است كه درسهاى شيفت صبح، چهل و پنج دقيقه قبل از ظهر شرعى تعطيل مى‌شود و نگهداشتن دانش‌آموزان تا ظهر شرعى مشكل است. با توجه به اهميت اقامۀ نماز در اول وقت، نظر شريف خود را در اين باره بيان فرمائيد.

ج: تأخير نماز جماعت براى اين كه نمازگزاران در نماز حاضر شوند، با اين فرض كه در اول وقت در مدرسه نيستند، اشكال ندارد.

[س ٣٥٣ داخل شدن وقت دو نماز]

س ٣٥٣: آيا بايد نماز ظهر بعد از اذان ظهر و نماز عصر بعد از دخول وقت آن خوانده شود؟ و هم چنين آيا نماز مغرب و عشاء هم بايد هر كدام در وقت خود خوانده شوند؟ ج: بعد از داخل شدن وقت دو نماز، مكلّف در خواندن هر دو نماز پشت سر هم به صورت جمع و يا خواندن هر يك در وقت فضيلت خود مخيّر است.