رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٣٦٦ - مسأله ٦٤٩ اگر بعضى از چهار طرف هموار
مىكردند [١](٦) در جستجوى آب برود و اگر زمين آن اين طور نيست، بايد در هر طرف به اندازۀ پرتاب دو تير جستجو نمايد.
(١) خوئى، تبريزى: بنا بر احتياط بايد. .
(٢) زنجانى: و در صورتى كه در اوّل وقت بدون جستجو نماز بخواند نمازش باطل است، مگر آن كه قصد قربت داشته باشد و معلوم شود كه اگر جستجو هم مىكرد آب پيدا نمىكرد. .
سيستانى: و هم چنين اگر در بيابان اقامت داشته باشد مانند چادرنشينان؛ و اگر انسان در بيابان در حال سفر باشد بايد در راه و در جاهاى نزديك به محل توقّفش، از آب جستجو كند و احتياط لازم آن است كه چنانچه زمين آن پست و بلند يا به جهت ديگرى مانند زيادى درختان، راه آن دشوار است، در منطقهاى گرداگرد خود به اندازۀ پرتاب يك تير در قديم كه با كمان پرتاب مىكردند [٢]در جستجوى آب برود و در زمين هموار در هر طرف به اندازۀ پرتاب دو تير جستجو نمايد.
(٣) زنجانى: چنانچه به جهتى؛ هم چون پست و بلند بودن زمين يا زيادى درختان، راه رفتن در آن دشوار باشد، بايد در دايرهاى به شعاع مقدار پرتاب يك تيرِ قديمى كه با كمان پرتاب مىكردند [٣]در جستجوى آب برود، در غير اين صورت بايد در دايرهاى به شعاع مقدار پرتاب دو تير جستجو كند.
(٤) بهجت: چنانچه زمين آن سخت است و يا پست و بلند است. .
(٥) خوئى، تبريزى: چنانچه زمين آن پست و بلند و يا به جهت زيادى درختان راه آن (تبريزى: راه رفتن در آن) دشوار است. .
[قسمت داخل پرانتز در رساله آيات عظام: گلپايگانى و صافى نيست]
(٦) بهجت: و در حدود (٢٠٠) قدم مىشود. .
[مسأله ٦٤٩ اگر بعضى از چهار طرف هموار]
مسأله ٦٤٩ اگر بعضى از چهار طرف، هموار و بعضى ديگر پست و بلند (يا عبور در آن مشكل (١)) باشد، بايد (٢) در طرفى كه هموار است به اندازۀ پرتاب دو تير و در طرفى كه اين طور نيست به اندازۀ پرتاب يك تير جستجو كند (٣) .
(١) [قسمت داخل پرانتز در رساله آيات عظام: گلپايگانى، خوئى، صافى، سيستانى و تبريزى نيست]
(٢) [كلمه « بايد» در رساله آيات عظام: خوئى، سيستانى و تبريزى نيست]
(٣) بهجت: و همين طور است اگر در يك طرف قسمتى هموار و قسمتى ديگر ناهموار باشد.
[١] امام، خوئى، اراكى، گلپايگانى، مكارم، نورى، تبريزى، صافى: مرحوم مولى محمد تقى مجلسى قدس سره در كتاب لوامع صاحبقرانى شرح فارسى من لا يحضره الفقيه مقدار پرتاب تير را دويست گام معين فرموده است. (مكارم: و ظاهر اين است كه تيرانداز متعارف از اين مقدار تجاوز نمىكند) .
[٢] در تعيين مقدار مسافت يك تير اختلاف است، و بيشترين چيزى كه گفته شده است (٤٨٠) ذراع مىباشد كه چيزى حدوداً برابر با (٢٢٠) متر است (منهاج الصالحين: (١) /(١٣٣) مسأله ٣٤٣) .
[٣] مولى محمد تقى مجلسى قدس سره در كتاب لوامع صاحبقرانى، شرح فارسى «كتاب من لا يحضره الفقيه» (١) : (٦٩٤) فرموده كه مقدار پرتاب تير تخميناً به دويست گام مىرسد.