مسأله ٢٩٦ اگر در بعضى از اعضاى وضو مانعى باشد كه گاهى آب به خودى خود زير آن مى‌رسد و گاهى نمى‌رسد و انسان بعد از وضو شك كند كه آب زير آن رسيده يا نه، چنانچه بداند موقع وضو ملتفت رسيدن آب به زير آن نبوده بايد دوباره وضو بگيرد. (١)

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه مكارم نيست

(١) خوئى، اراكى، گلپايگانى، تبريزى، بهجت، صافى: احتياط واجب ( سيستانى: احتياط مستحب) آن است كه دوباره وضو بگيرد.

[مسأله ٢٩٧ اگر بعد از وضو چيزى كه مانع از رسيدن آب است]

مسأله ٢٩٧ اگر بعد از وضو چيزى كه مانع از رسيدن آب است در اعضاى وضو ببيند و نداند موقع وضو بوده يا بعد پيدا شده، وضوى او صحيح است (١) ، ولى اگر بداند كه در وقت وضو ملتفت آن مانع نبوده، احتياط واجب (٢) آن است كه دوباره وضو بگيرد (٣) .

(١) زنجانى: مگر آن كه بداند كه در وقت وضو ملتفت آن مانع نبوده كه در اين صورت، لازم است دوباره وضو بگيرد.

(٢) سيستانى: احتياط مستحبّ. .

(٣) فاضل: بايد دوباره وضو بگيرد.

مكارم: مسأله وجود انگشتر و دست بند و مانند آن اگر مانع رسيدن آب نباشد براى وضو ضررى ندارد و مى‌تواند آن را جابجا كند تا آب به زير آن برسد و شسته شود و اگر بعد از وضو، انگشتر يا مانع ديگرى در دست ببيند و نداند موقع وضو بوده يا نه وضوى او صحيح است، به شرط اين كه احتمال بدهد در حال وضو توجّه به اين امر داشته است.

[مسأله ٢٩٨ اگر بعد از وضو شك كند]

مسأله ٢٩٨ اگر بعد از وضو شك كند چيزى كه مانع رسيدن آب است در اعضاى وضو بوده يا نه، وضو صحيح است. (١)

(١) خوئى، تبريزى، زنجانى: چنانچه احتمال بدهد كه در حال وضو ملتفت بوده است وضو صحيح است.

گلپايگانى، صافى: [چنانچه]احتمال بدهد كه در وقت وضو ملتفت بوده و اگر مانعى بوده برطرف كرده وضويش صحيح است ولى اگر بداند كه وقت وضو ملتفت نبوده احتياط لازم آن است كه دوباره وضو بگيرد.

فاضل: [چنانچه]احتمال او از نظر عقلائى به جا باشد در صورتى كه احتمال التفات در حال وضو بدهد وضويش صحيح است.

مكارم: رجوع كنيد به ذيل مسأله ٢٩٧.

مسأله اختصاصى

مكارم: مسألۀ ٣٢٢ اگر بعد از فراغت وضو شكّ كند همۀ كارهاى وضو را انجام داده يا نه، يا شرايط در آن جمع بوده يا نه، اعتنا نكند، امّا اگر در حال وضو شكّ كند بايد به جا آورد.