اگر به طور عمدى يا غير عمدى تا چند سال روزه نگيرد، آيا فقط كفارۀ همان سال بر او واجب است يا آن كه كفارۀ تمام سالهايى كه روزه را به تأخير انداخته، واجب است؟ ج: فديۀ تأخير قضاى روزۀ ماه رمضان هر چند به مدت چند سال هم به تأخير افتاده باشد، يك بار واجب است و آن عبارت است از يك مد طعام براى هر روزى، و فديه هم زمانى واجب مى‌شود كه تأخير قضاى روزۀ ماه رمضان تا ماه رمضان ديگر بر اثر سهل انگارى و بدون عذر شرعى باشد، ولى اگر به خاطر عذرى باشد كه شرعاً مانع صحت روزه است، فديه‌اى ندارد.

[س ٨٠٤ زنى به علت بيمارى از روزه گرفتن معذور است]

س ٨٠٤: زنى به علت بيمارى از روزه گرفتن معذور است و قادر بر قضا كردن آنها تا ماه رمضان سال آينده هم نيست، در اين صورت آيا كفاره بر او واجب است يا بر شوهرش؟ ج: اگر افطار روزۀ ماه رمضان از جهت بيمارى و تأخير قضاى آن هم از جهت ادامۀ بيمارى بوده است، براى هر روز يك مد طعام به عنوان فديه بر خود زن واجب است و چيزى بر عهدۀ شوهرش نيست.

[س ٨٠٥ شخصى ده روز روزه بر عهده دارد]

س ٨٠٥: شخصى ده روز روزه بر عهده دارد و در روز بيستم شعبان شروع به روزه گرفتن مى‌كند، آيا در اين صورت مى‌تواند عمداً روزۀ خود را قبل يا بعد از زوال، افطار كند؟ در صورتى كه قبل يا بعد از زوال افطار نمايد، چه مقدار كفاره دارد؟ ج: در فرض مذكور افطار عمدى براى او جايز نيست و اگر عمداً افطار كند، در صورتى كه قبل از زوال باشد، كفاره‌اى بر او واجب نيست و اگر بعد از زوال باشد، كفاره بر او واجب است كه عبارت است از غذا دادن به ده مسكين، و در صورت عدم تمكّن، واجب است سه روز روزه بگيرد.

[س ٨٠٦ زنى در دو سال متوالى در ماه مبارك رمضان حامله بوده]

س ٨٠٦: زنى در دو سال متوالى در ماه مبارك رمضان حامله بوده و قدرت روزه گرفتن در آن ايام را نداشته است، ولى در حال حاضر توانائى روزه گرفتن را دارد، حكم او چيست؟ آيا كفارۀ جمع بر او واجب است يا فقط قضاى آن را بايد به جا آورد؟ تأخير او در قضاى روزه چه حكمى دارد؟ ج: اگر بر اثر عذر شرعى روزۀ ماه رمضان را نگرفته، فقط قضا بر او واجب است، و اگر عذر او در خوردن روزه خوف از ضرر روزه بر جنين يا كودكش بوده، بايد علاوه بر قضا، براى هر روز يك مد طعام به عنوان فديه بپردازد، و اگر قضا را بعد از ماه رمضان تا ماه رمضان سال بعد، بدون عذر شرعى به تأخير انداخته، فديه ديگرى هم بر او واجب است يعنى بايد براى هر روز يك مد طعام به فقير بدهد.

[س ٨٠٧ رعايت ترتيب بين قضا و كفاره]

س ٨٠٧: آيا رعايت ترتيب بين قضا و كفاره، در كفارۀ روزه واجب است يا خير؟ ج: واجب نيست.

قضاى روزه

[س ٨٠٨ قضاى روزه‌هاى ماه رمضان]

س س ٨٠٨: هجده روز روزه به علت مسافرت در ماه رمضان براى انجام مأموريت دينى بر عهده‌ام مى‌باشد، وظيفۀ من چيست؟ آيا قضاى آنها بر من واجب است؟ ج: قضاى روزه‌هاى ماه رمضان كه بر اثر مسافرت از شما فوت شده، واجب است.

[س ٨٠٩ اگر كسى براى گرفتن روزۀ قضاى ماه رمضان اجير شود]

س ٨٠٩: اگر كسى براى گرفتن روزۀ قضاى ماه رمضان اجير شود و بعد از زوال افطار كند، آيا كفاره بر او واجب است يا خير؟