زنجانى: مسأله لازم است بين امام و مأموم بيش از مقدار جسد انسان در حال سجده فاصله نباشد، و بنا بر احتياط واجب كمتر از اين مقدار باشد و هم چنين است اگر انسان به واسطۀ مأمومى كه جلوى او قرار دارد به امام متصل باشد و احتياط مستحب آن است كه جاى سجدۀ مأموم با جاى كسى كه جلوى او ايستاده، هيچ فاصله نداشته باشد.

بهجت: مسأله بايد بين جاى سجدۀ مأموم و جاى ايستادن امام به قدر يك انسان كه به سجده رفته است، فاصله نباشد؛ بنا بر اين اگر بين آن دو، اين مقدار فاصله بود يعنى از سر تا نوك انگشتان پاى يك نفر كه در سجده است، بنا بر أظهر نماز جماعت اشكال دارد؛ و همچنين اگر بين انسان و مأمومى كه جلوى او ايستاده و به وسيلۀ او به امام متّصل است به همين مقدار فاصله باشد نمازش اشكال دارد و احتياط مستحب آن است كه جاى سجدۀ مأموم با جاى كسى كه جلوى او ايستاده، هيچ فاصله نداشته باشد. و اگر فاصله به قدر يك گام متعارف و معمولى باشد، بنا بر اظهر اشكالى ندارد.

[مسأله ١٤٣٦ اگر مأموم به واسطۀ كسى كه طرف راست يا چپ او اقتدا كرده]

مسأله ١٤٣٦ اگر مأموم به واسطۀ كسى كه طرف راست يا چپ او اقتدا كرده به امام متصل باشد و از جلو به امام متصل نباشد (١) ، چنانچه به اندازۀ گشادى بين دو قدم هم فاصله داشته باشند نمازش صحيح است (٢) .

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه مكارم نيست

(١) خوئى، تبريزى: بنا بر احتياط واجب بايد با كسى كه در طرف راست يا چپ او اقتدا كرده يك متر فاصله نداشته باشد.

گلپايگانى، سيستانى، صافى: بنا بر احتياط واجب بايد با كسى كه در طرف راست يا چپ او اقتدا كرده بيشتر از يك قدم فراخ فاصله نداشته باشد.

سيستانى: بيش از بلندترين مراتب يك قدم فاصله نداشته باشد.

زنجانى: بنا بر احتياط واجب بايد با كسى كه واسطۀ اتصال است، كمتر از مقدار جسدِ انسانِ در حال سجده، فاصله داشته باشد.

(٢) اراكى: چنانچه بيش از اندازۀ گشادى بين دو قدم فاصله نداشته باشند نمازش صحيح است.

فاضل: چنانچه بيشتر از يك قدم معمولى فاصله نداشته باشد، نمازش صحيح است.

بهجت: چنانچه كمتر از مقدارى كه در مسأله فوق گفته شد [به قدر يك انسان كه به سجده رفته است]، فاصله داشته باشد نماز و جماعتش صحيح است.

[مسأله ١٤٣٧ اگر در نماز، بين مأموم و امام ]

مسأله ١٤٣٧ اگر در نماز، بين مأموم و امام يا بين مأموم و كسى كه مأموم به واسطۀ او به امام متصل است بيشتر از يك قدم بزرگ فاصله پيدا شود نمازش فرادى مى‌شود و صحيح است. (١)

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه مكارم نيست

(١) نورى: و قصد فرادى هم لازم نيست.

گلپايگانى، صافى: بيشتر از يك قدم فاصله پيدا شود نمازش صحيح است و قهراً فرادى مى‌شود و قصد فرادى هم لازم نيست.

خوئى، تبريزى: يك متر فاصله پيدا شود، بايد قصد انفراد كند و نمازش صحيح است.

فاضل: بيشتر از يك قدم فاصله پيدا شود نمازش فرادىٰ مى‌شود و صحيح است.