نخواهد شد. و نيز بر طبق روايات كسى كه نمازهاى پنجگانه را انجام مى‌دهد، از گناهان پاك مى‌شود همان گونه كه اگر شبانه روز پنج مرتبه در نهر آبى شستشو كند اثرى از آلودگى در بدنش باقى نمى‌ماند، به همين دليل در آيات قرآن مجيد و روايات اسلامى و وصايا و سفارشهاى پيغمبر اكرم صلى اللّٰه عليه و آله و سلم و ائمّۀ هدى عليهم السلام از مهمترين كارهايى كه روى آن تأكيد شده، همين نماز است و لذا ترك نماز از بزرگترين گناهان كبيره محسوب مى‌شود. سزاوار است انسان نماز را در اوّل وقت بخواند و به آن اهميّت بسيار دهد و از تند خواندن نماز كه ممكن است مايۀ خرابى نماز گردد، جداً بپرهيزد. در حديث آمده است روزى پيغمبر اكرم صلى اللّٰه عليه و آله و سلم مردى را در مسجد مشغول نماز ديد كه ركوع و سجود را به طور كامل انجام نمى‌دهد، فرمود: اگر اين مرد از دنيا برود در حالى كه نمازش اين گونه باشد، به دين من از دنيا نخواهد رفت. روح نماز «حضور قلب» است و سزاوار است از آن چه مايۀ پراكندگى حواس مى‌شود بپرهيزد، معانى كلمات نماز را بفهمد و در حال نماز به آن توجه داشته باشد و با حال خضوع و خشوع نماز را انجام دهد، بداند با چه كسى سخن مى‌گويد و خود را در مقابل عظمت و بزرگى خداوند بسيار كوچك ببيند. در حالات معصومين عليهم السلام آمده است به هنگام نماز آن چنان غرق ياد خدا مى‌شدند كه از خود بى‌خبر مى‌گشتند، تا آنجا كه پيكان تيرى در پاى امير المؤمنين على عليه السلام مانده بود در حال نماز بيرون آوردند و آن حضرت متوجه نشد. براى قبولى نماز و كمال و فضيلت آن علاوه بر شرايط واجب بايد امور زير را نيز رعايت كند: قبل از نماز از خطاهاى خود توبه و استغفار نمايد و از گناهانى كه مانع قبول نماز است مانند «حسد» و «تكبر» و «غيبت» و «خوردن مال حرام» و «آشاميدن مسكرات» و «ندادن خمس و زكات» بلكه هر معصيتى بپرهيزد. هم چنين سزاوار است كارهايى كه ارزش نماز و حضور قلب را كم مى‌كند انجام ندهد، مثلاً در حال خواب‌آلودگى و خوددارى از بول و در ميان سر و صداها و در برابر منظره‌هايى كه جلب توجه مى‌كند، به نماز نايستد و كارهايى كه ثواب نماز را زياد مى‌كند انجام دهد، لباس پاكيزه به پوشد، موهاى خود را شانه زند و مسواك كند و خود را خوشبو نمايد و انگشتر عقيق به دست كند.

نمازهاى واجب

نمازهاى واجب شش است: اول نماز يوميه. دوّم نماز آيات. سوم نماز ميّت. چهارم نماز طواف واجب خانه كعبه (١) . پنجم نماز قضاى پدر (٢) كه بر پسر بزرگتر واجب است (٣) . ششم نمازى كه به واسطۀ اجاره و نذر و قسم و عهد واجب مى‌شود (٤) .

فاضل: لازم به تذكر است كه نمازهايى كه به واسطۀ اجاره و نذر و قسم و عهد واجب مى‌شود خودِ نماز واجب نيست بلكه وفاى به عقدِ اجاره و نذر و قسم و وفاى به عهد واجب است.

(١) فاضل: مانند نماز طواف در عمره تمتع و عمرۀ مفرده و نماز طواف در حج تمتع و نماز طواف نساء. .

(٢) گلپايگانى، مكارم، صافى، نورى: و مادر. .