(٢٦) مكارم: [نهم]: هر گاه براى خنك شدن، يا بدون هدف، آب در دهان بگرداند و بى‌اختيار فرو رود بايد قضا كند، اما اگر فراموش كرده كه روزه است و آب را فرو برد قضا ندارد، هم چنين اگر براى وضو آب در دهان كند و بى‌اختيار فرو رود قضا بر او واجب نيست.

[دهم]: كسى كه با همسر خود بازى كند بدون اين كه قصد استمناء داشته باشد و منى از او خارج شود، ولى اگر اطمينان داشت كه با اين كار منى خارج نمى‌شود و تصادفاً خارج شد روزه‌اش صحيح است و قضا ندارد.

خوئى، تبريزى: [و دهم]: آن كه كسى از جهت اكراه يا اضطرار يا تقيه افطار كند لازم است قضا نمايد و كفاره واجب نيست.

فاضل: [و دهم]: آن كه با زن خود شوخى كند و بى‌اختيار منى از او بيرون آيد، با اين كه از اوّل قصد نداشته، و عادتاً هم با شوخى كردن منى خارج نمى‌شده، به نحوى كه مطمئن بوده كه منى خارج نمى‌شود به احتياط واجب قضا لازم است.

سيستانى: [و دهم]: آن كه كسى از جهت اكراه يا اضطرار يا تقيه افطار كند. اگر مورد اكراه و تقيه خوردن يا آشاميدن يا جماع باشد و هم چنين در غير آنها بنا بر احتياط واجب.

صافى: [و دهم]: آن كه روزه دار از جهت اكراه يا اضطرار يا تقيه افطار كند كه در اين صورت لازم است قضا نمايد و كفاره ندارد.

زنجانى: [و هفتم]: آن كه افطار كردن به جهتى؛ چون اكراه يا اضطرار يا تقيه يا رعايت واجب مهمتر يا مساوى، جايز يا واجب باشد. [هشتم]: اگر در سحر ماه رمضان افق، ابرى باشد و افطار كند، بعد معلوم شود كه در روز، افطار كرده است، بايد روزه آن روز را قضا نمايد؛ هر چند يقين داشته كه صبح نشده است. [نهم]: آن كه در سحر ماه رمضان افق، صاف باشد و بدون نگاه كردن به افق، غذا بخورد يا نگاه كرده و در حالى كه ترديد داشته كه صبح شده يا نه، غذا بخورد، بعد معلوم شود صبح بوده است، ولى كسى كه در ماه رمضان به افق صاف نگاه مى‌كند و مطمئن شود كه صبح نشده و غذا بخورد، بعد معلوم مى‌شود كه صبح بوده است، روزه‌اش صحيح است. [دهم]: اگر در ماه رمضان با اطمينان به رسيدن مغرب، يكى از مفطرات را مرتكب شود، بعد معلوم شود مغرب نبوده است بنا بر احتياط واجب بايد روزۀ آن روز را قضا