رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٨٥٢ - كيفيت نماز جمعه
٣٦ احتياط مستحب (١) آن است كه امام و مستمعين در حال خطبه واجد طهارت كامل كه براى نماز معتبر است باشند.
(١) مكارم: احتياط واجب.
اراكى: مسأله احتياط آن است كه امام هنگام ايراد خطبه با وضو و يا غسل باشد.
٣٧ احتياط مستحب آن است كه مأمومين در حال خطبه روبروى امام بوده و بيش از مقدارى كه در نماز مىتوانند خود را از قبله منحرف كنند، رو برنگردانند.
اراكى: مسأله احتياط مستحب آن است كه مأمومين رو به امام باشند و به اين طرف و آن طرف متوجه نشوند امّا بعد از خطبه سخن گفتن و رو از قبله گرداندن مانع ندارد.
مكارم: مسأله احتياط واجب آن است كه نمازگزاران هنگام ايراد خطبه با طهارت باشند و رو به امام بنشينند.
٣٨ واجب است مأمومين به خطبههاى امام گوش فرا دهند و احتياط مستحب آن است كه ساكت باشند و از حرف زدن بپرهيزند كه صحبت كردن در وقت خطبهها مكروه است بلكه اگر سخن گفتن مأمومين موجب نشنيدن خطبه و از بين رفتن فائده آن باشد، سكوت لازم است.
اراكى: مسأله احتياط لازم آن است كه مأمومين به خطبهها گوش دهند. احتياط مستحب آن است كه مأمومين در بين خطبهها حرف نزنند.
مكارم: مسأله احتياط واجب آن است كه نمازگزاران هنگام ايراد خطبه سكوت را رعايت كنند و به خطبهها گوش فرا دهند، ولى اگر عمداً سخن بگويند نماز جمعه آنها باطل نمىشود هر چند كار خلافى كردهاند.
٣٩ احتياط واجب آن است كه امام جمعه در خطبه حمد الهى و درود بر پيغمبر و ائمه عليهم السلام را به زبان عربى ايراد نمايد، گرچه او و مستمعين او عرب نباشند اما مىتواند در مقام وعظ و توصيه به تقوى به زبان ديگرى تكلم نمايد و احتياط مستحب (١) آن است كه موعظه و آن چه را به مصالح مسلمين مربوط مىشود به زبان مستمعين ادا نمايد و اگر مستمعين مختلفند آنها را به زبانهاى مختلف تكرار كند. گرچه در صورتى كه مأمومين بيش از حد نصاب چهار نفر باشند مىتواند به زبان حد نصاب چهار نفر اكتفا نمايد ولى احتياط (٢) در آن است كه آنها را به زبان خودشان موعظه كند.
(١) مكارم: احتياط واجب.
(٢) فاضل: احتياط مستحب. .
مكارم: احتياط واجب.
اراكى: مسأله قسمت وعظ و نصيحت خطبهها لازم نيست عربى باشد بلكه قسمت پند و مصالح مسلمين بايد به زبان خودشان باشد و اگر مخلوط بودند، از لغات مختلف زبانشان بايد استفاده كند.
تبريزى: مسأله لازم است امام جمعه مقدار واجب از دو خطبه را به زبان عربى ايراد نمايد