گلپايگانى، صافى: مسأله اگر فراموش كند كه روزه است و جماع نمايد يا با او جماع نمايند، به طورى كه از اختيار او خارج باشد، روزۀ او باطل نمى‌شود ولى چنانچه در بين جماع يادش بيايد، يا در بين، مختار شود بايد فوراً از حال جماع خارج شود و اگر خارج نشود، روزه او باطل است و هم چنين اگر خودش از ترس جماع كند، روزه‌اش باطل مى‌شود.

٣ استمناء

[مسأله ١٥٨٨ اگر روزه دار استمناء كند]

مسأله ١٥٨٨ اگر روزه دار استمناء كند يعنى با خود كارى كند كه منى از او بيرون آيد، روزه‌اش باطل مى‌شود.

خوئى، سيستانى، تبريزى، زنجانى: مسأله اگر روزه دار استمناء كند (معناى استمناء در مسأله [١٥٧٢]گذشت) روزه‌اش باطل مى‌شود.

[مسأله ١٥٨٩ اگر بى‌اختيار منى از او بيرون آيد]

مسأله ١٥٨٩ اگر بى‌اختيار (١) منى از او بيرون آيد، روزه‌اش باطل نيست (٢) . ولى اگر (٣) كارى كند كه (٤) بى‌اختيار منى از او بيرون آيد، روزه‌اش باطل مى‌شود (٥) .

(١) مكارم: در حال خواب يا بيدارى. .

(٢) خوئى، تبريزى، سيستانى، زنجانى، مكارم: بقيه مسأله ذكر نشده.

(٣) بهجت: ولى اگر عمداً. .

(٤) نورى: اگر كارى كند كه بر حسب عادت او. .

(٥) بهجت: در صورتى كه بداند يا اطمينان داشته باشد كه به سبب آن كار، منى بى‌اختيار خارج خواهد شد.

[مسأله ١٥٩٠ هر گاه روزه دار بداند كه اگر در روز بخوابد محتلم مى‌شود]

مسأله ١٥٩٠ هر گاه روزه دار بداند كه اگر در روز بخوابد محتلم مى‌شود، يعنى در خواب منى از او بيرون مى‌آيد، مى‌تواند در روز بخوابد (١) و چنانچه بخوابد و محتلم هم بشود روزه‌اش صحيح است (٢) .

اين مسأله در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) گلپايگانى، صافى: بنا بر احتياط مستحب نخوابد ولى اگر بخوابد، روزه‌اش باطل نمى‌شود.

خوئى، تبريزى، سيستانى، زنجانى: جايز است بخوابد هر چند به سبب نخوابيدن به زحمت نيفتد؛ و اگر محتلم شود روزه‌اش باطل نمى‌شود.

(٢) فاضل: مخصوصاً اگر ترك خواب موجب حَرَج باشد.

[مسأله ١٥٩١ اگر روزه دار در حال بيرون آمدن منى از خواب بيدار شود]

مسأله ١٥٩١ اگر روزه دار در حال بيرون آمدن منى از خواب بيدار شود، واجب نيست از بيرون آمدن آن جلوگيرى كند.

اين مسأله در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست