رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٨٦٨ - شرط سوّم آن كه مسافت بين دو نماز جمعه كمتر از يك فرسخ نباشد
مسأله ٣٧ ظاهر آن است كه در صورت عوض شدن امام بر مأمومين تجديد نيّت اقتداء واجب باشد.
مسأله ٣٨ اگر كسى كه بشود به او اقتداء نمود يافت نشود، بايد مأمومين نماز خود را فرادىٰ تمام كنند، و نماز جمعهشان صحيح است، و در صورتى كه به جماعت تمام ننمايند احوط آن است كه نماز ظهر را نيز به جا آورند.
شرط دوّم: عدد است
، به اين معنا كه حدّ اقلّ نمازگزاران كه امام هم يكى از آنهاست بايد پنج نفر باشند و به كمتر از آن منعقد نمىشود. و اگر هفت نفر باشند و سائر شرايط جمع باشد نماز جمعه عيناً واجب خواهد شد.
مسأله ٣٩ هر گاه بعضى از افراد جماعت بروند و عدد مطلوب يعنى حدّ اقل نمازگزاران كم شود هر چند بعد از خطبه باشد و آن افراد برنگردند يا كسانى ديگر به جاى آنها نيايند و حدّ اقلّ عدد تكميل نشود، جمعه منعقد نمىگردد و از باقى مانده جمعه ساقط مىشود.
مسأله ٤٠ هر گاه افرادى كه در بين خطبه رفته بودند قبل از گذشتن وقت برگردند نماز جمعه را بايد بخوانند، و تكرار آن چه از خطبه شنيده شده بود در صورتى كه موالات عرفيّه بهم نخورده باشد واجب نيست و الاّ احوط تكرار خطبه است، و هم چنين اگر افرادى كه بعد از خطبه رفته بودند پيش از نماز برگردند.
مسأله ٤١ هر گاه به واسطۀ رفتن چند نفر عدد كم شود و به جاى آنها از كسانى كه خطبه را گوش نكردهاند عدد تكميل گردد، ظاهر اين است كه تكرار خطبه لازم باشد زيرا كه عدد مذكور «پنج يا هفت نفر» در استماع خطبه ظاهراً شرط است، هر چند جايز است ديگران كه خطبه را گوش ندادهاند به آنها در نماز ملحق شوند.
مسأله ٤٢ عدول از نماز جمعه به نماز ظهر دليل ندارد. خواه نمازگزار بتواند نماز جمعه را تمام كند يا نتواند.
شرط سوّم آن كه مسافت بين دو نماز جمعه كمتر از يك فرسخ نباشد
، پس اگر در كمتر از مسافت يك فرسخ دو نماز جمعه همزمان و با هم برپا شد، هر دو نماز باطل است.
مسأله ٤٣ هر گاه يكى از اين دو نماز پيشتر از دوّمى منعقد شد، هر چند به تكبيرة الإحرام باشد «به اين معنى كه امام جماعت يكى از دو نماز تكبيرة الإحرام را جلوتر از امام جماعت نماز دوّم گفت» دوّمى باطل و اوّلى صحيح است، خواه سبقت گيرنده بداند كه نماز جمعۀ ديگرى بعد از شروع او منعقد شده يا نداند و در صورتى كه بداند جمعۀ ديگرى در كمتر از مسافت اقامه مىشود، و سبقت بگيرد اين دانستن ضرر بجواز سبقت ندارد.
مسأله ٤٤ در باطل بودن جمعۀ دوّم فرقى نيست بين اين كه بدانند جمعۀ ديگرى منعقد است يا ندانند.
مسأله ٤٥ هر گاه شكّ كند كه جمعۀ ديگر قبلاً منعقد شده يا مقارن و همزمان بوده، بنا را بر عدم مقارنت و سبقت بگذارد، و تفحّص لازم نيست، و مادامى كه كشف خلاف نشده حكم به صحّت جمعۀ خودش مىنمايد.