نيست. انسان بعد از زوال آفتاب سفر كند [١]. سوم: حرف زدن هنگامى كه امام مشغول خطبه خواندن است جايز نيست، و فرقى بينِ عدد معتبر در اصل وجوب نماز جمعه و بين بيشتر از آن نيست. [٢]چهارم: گوش دادن به دو خطبه بنا بر احتياط، واجب است ولى كسانى كه معناى خطبه را نمى‌فهمند گوش دادن بر آنها واجب نيست. پنجم: اذان دوم روز جمعه بدعت است، و اين همان اذانى است كه در عرف اذان سوّم ناميده مى‌شود. [٣]ششم: وقت خطبه امام، ظاهر اين است كه حضور واجب نباشد [٤]. هفتم: خريد و فروش هنگامى كه براى نماز جمعه ندا مى‌شود، حرام است در صورتى كه منافى نماز باشد، و الاّ حرام نخواهد بود، و أظهر اين است كه در صورت حرمت نيز معامله باطل نيست [٥]. هشتم: كسى كه حضور جمعه بر او واجب بود، و ترك نموده و نماز ظهر را به جا آورد أظهر اين است كه نمازش صحيح باشد [٦].

بخش سوّم:
احكام نماز جمعه مطابق با
فتاواى حضرات آيات: گلپايگانى و صافى

احكام نماز جمعه

نماز جمعه يكى از فرائض دينى است و وجوبش في الجمله از ضروريّات دين اسلام است، و قدر متيقن آن است كه اگر در عصر پيغمبر اكرم صلى اللّٰه عليه و آله و ائمّه اطهار سلام اللّٰه عليهم اجمعين به امر آن حضرت نداء به خواندن نماز جمعه مى‌شد اقامه‌اش بى‌شكّ و ترديد واجب بود [٧].

مسأله ١ به جا آوردن نماز جمعه در عصر حاضر «زمان غيبت» اگر شرائطى كه بيان خواهد شد موجود باشد احتياطاً و برجاءِ مطلوبيت جايز است، بلكه اين احتياط مستحسن است، و احوط و اولى براى غير فقيه عادل آن است كه در اقامۀ نماز جمعه از فقيه عادل اذن بگيرد.

مسأله ٢ كسى كه نماز جمعه را به جا مى‌آورد هر چند به اذن فقيه باشد احتياطاً نماز ظهر را نيز بخواند و اكتفا به نماز جمعه ننمايد.

مسأله ٣ اقتداء به نماز عصر امامى كه نماز جمعه را خوانده و نماز ظهر را نخوانده صحيح

[١] [مورد دوم در رساله آيت اللّٰه سيستانى نيست]

[٢] سيستانى: حرف زدن هنگامى كه امام مشغول خطبه خواندن است مكروه است، مگر آن كه مانع از گوش دادن به خطبه باشد كه در اين صورت بنا بر احتياط جايز نيست [پايان مورد].

[٣] [مورد پنجم در رسالۀ آيت اللّٰه سيستانى نيست]

[٤] سيستانى: حضور در وقت خطبۀ امام واجب نيست. .

[٥] [مورد هفتم در رسالۀ آيت اللّٰه سيستانى نيست]

[٦] سيستانى: كسى كه حضور نماز جمعه بر او واجب است اگر به جاى آن نماز ظهر بخواند، نمازش صحيح است.

[٧] صافى: قدر متيقن آن است كه اگر پيامبر اكرم صلى اللّٰه عليه و آله و يا ائمّه اطهار عليهم السلام يا نائب خاص آنها، اقامه نمايند واجب مى‌شود؛ و امّا در زمانى كه امام عليه السلام مبسوط اليد نباشد و در زمان غيبت، وجوب آن معلوم نيست. .