رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٧٦٢ - مسائل اختصاصى
تبريزى: تا مقدارى كه حَرَجى نباشد واجب است. .
سيستانى: اگر پدر نماز خود را به جا نياورده باشد و مىتوانسته است قضا كند، چنانچه از روى نافرمانى ترك نكرده باشد، بر پسر بزرگترش بنا بر احتياط، واجب است. .
فاضل: مسأله اگر پدر نماز خود را به جهت عذرى كه داشته است به جا نياورده باشد، بر پسر بزرگتر واجب است كه بعد از مرگش به جا آورد، يا براى او اجير بگيرد بلكه اگر از روى نافرمانى هم ترك كرده باشد، بنا بر احتياط واجب همين طور عمل كند. و اگر پدر روزه را به جهت مرض يا سفر نگرفته باشد در صورتى كه در زمان حيات مىتوانسته قضا كند و نكرده بايد پسر بزرگتر قضا كند.
احتياط واجب آن است كه پسر بزرگتر نماز و روزۀ فوت شدۀ مادر را قضا نمايد.
زنجانى: مسأله اگر پدر نماز خود را به جا نياورده باشد و مىتوانسته است قضا كند هر چند از روى نافرمانى ترك شده باشد، بر پسر بزرگترش لازم است كه اگر ديگرى نماز پدر را به جا نياورد، او به جا آورده يا ديگرى را به نماز وادار كند يا براى او اجير كند، و قضاى نمازهاى مادر بر او ظاهراً واجب نيست، بلكه مطابق احتياط استحبابى است و مراد از پسر بزرگتر، بزرگترين پسرى است كه در هنگام مرگ پدر زنده باشد.
مكارم: مسأله بر پسر بزرگتر (يعنى بزرگترين پسرى كه بعد از مرگ آنها در حال حيات است) واجب است كه نماز و روزههايى كه از پدر يا مادرش فوت شده و از روى نافرمانى نبوده و توانايى بر قضا داشته، بعد از مرگ آنها به جا آورد بلكه اگر از روى نافرمانى هم ترك كرده باشد، بنا بر احتياط مستحب بايد به همين طور عمل كند، هم چنين روزهاى را كه در سفر نگرفته هر چند توانايى قضاى آن را پيدا نكرده، احتياط آن است كه پسر بزرگتر قضا نمايد.
نورى: مسأله اگر پدر و مادر نماز و روزۀ خود را به جا نياورده باشند و چنانچه مىتوانستهاند قضا كنند، بر پسر بزرگتر واجب است كه بعد از مرگ آنها به جا آورد، يا براى آنها اجير بگيرد و نيز روزهاى كه در سفر نگرفتهاند، اگر چه نمىتوانستهاند قضا كنند، احتياط واجب آن است كه پسر بزرگتر قضا نمايد، يا براى آنها اجير بگيرد و قضاى نماز و روزهاى كه پدر و مادر از روى طغيان و تمرّد به جا نياوردهاند بر پسر بزرگتر واجب نيست. اين حكم در بارۀ پدر ثابت است و نسبت به مادر نيز احتياط واجب آن است كه مراعات شود.
مسائل اختصاصى
فاضل: مسأله ١٤٠٢ بر پسر بزرگتر قضاى نمازهاى مربوط به خود پدر و مادر واجب است امّا قضاى نمازهايى كه بر آنها به نحو استيجار واجب شده، يا اين كه از پدر يا مادر آنها بر ذمّۀ آنها بوده، واجب نيست.
فاضل: مسأله ١٤٠٣ بر پسر پسر (نوه) ، قضاى نماز ميّت در صورتى كه در حال مردن ميّت از همۀ بچههاى او بزرگتر باشد، واجب نيست و احتياط واجب آن است كه اگر ميّت فرزندى نداشته باشد نمازهاى او را قضا كند.
فاضل: مسأله ١٤٠٥ چنانچه يكى از اولاد از نظر سنّى بزرگتر و ديگرى از جهت بلوغ بزرگتر باشد قضاى نماز بر اوّلى واجب است.