زنجانى: همچنين اگر به جهت بى‌هوشى غير اختيارى در تمام وقت نماز قضا شود، ولى اگر بى‌هوشى به اختيار خود شخص باشد؛ مثل اين كه به خاطر عمل جراحى خود را در اختيار پزشك قرار داده و در تمام وقت هم بى‌هوش بوده، به احتياط واجب بايد قضاى آن را به جا آورد.

خوئى، تبريزى: نمازهايى را كه زن در حال حيض يا نفاس نخوانده، قضا ندارد چه نمازهاى يوميه باشد چه غير آن. (تبريزى: و نيز كسى كه در تمام وقت نماز بى‌هوش بوده قضا ندارد چه يوميّه باشد چه غير آن) .

[مسأله ١٣٧١ اگر بعد از وقت نماز بفهمد]

مسأله ١٣٧١ اگر بعد از وقت نماز بفهمد نمازى را كه خوانده باطل بوده، بايد قضاى آن را بخواند.

[مسأله ١٣٧٢ كسى كه نماز قضا دارد]

مسأله ١٣٧٢ كسى كه نماز قضا دارد، بايد در خواندن آن كوتاهى نكند ولى واجب نيست (١) فوراً آن را به جا آورد (٢) .

(١) زنجانى: لازم نيست. .

(٢) مكارم: مگر آن كه يك يا دو نماز قبل از آن قضا شده باشد كه احتياط واجب اين است كه پيش از نماز همان روز، آن را قضا كند.

مسائل اختصاصى

بهجت: مسأله ١١١٣ اگر كسى به اختيار خود سبب حصول ديوانگى يا بى‌هوشى، يا حيض و نفاس در خود شود، بنا بر احتياط واجب بايد نمازهاى فوت شده در آن حال را قضا نمايد، خصوصاً اگر اين عمل بعد از دخول وقت باشد.

بهجت: مسأله ١١١٤ نمازهايى كه واجب است قرائت در آنها بلند خوانده شود هنگام قضا هم بايد بلند خوانده شود و هم چنين نمازهايى كه واجب است آهسته بخواند هنگام قضا نيز واجب است آهسته بخواند و بلند يا آهسته خواندن قضاى نافله‌ها، تابع خود آنها است.

بهجت: مسأله ١١١٥ كسى كه وضو، غسل و تيمّم برايش ممكن نيست، در خود وقت، نماز بر او واجب نيست و بنا بر احتياط واجب بايد در وقتى كه قادر بر تحصيل طهارت است نماز را قضا نمايد، خصوصاً اگر خودش با اختيار سبب از بين رفتن تمكّن شده باشد، بلكه اگر اين عمل بعد از گذشتن وقت كافى براى انجام نماز صورت گيرد، بايد نمازش را قضا كند.

بهجت: مسأله ١١١٦ كافر اصلى، به جميع اقسام آن، در صورتى كه مسلمان شود، نمازهاى سابق او قضا ندارد، و امّا مسلمانى كه نماز نخوانده اگر چه معذور بوده يا مسلمانى كه مرتد شده، اگر چه مرتدّ فطرى باشد بنا بر أظهر و يا مسلمانى كه محكوم به كفر است، مثل خوارج، در صورت توبه بر همۀ اينها قضا لازم است، ولى مسلمانى كه شيعه شده و نمازهايش را قبلاً مطابق مذهب خودش يا مطابق مذهب شيعه با نيّت قربت خوانده است بنا بر أظهر قضا بر او واجب نيست. و امّا اگر اصلاً نمازش را نخوانده، بايد قضا كند.

فاضل: مسأله ١٣٨٦ اگر بچّه قبل از تمام شدن وقت و لو به مقدار يك ركعت بالغ شود، نماز به نحو اداء بر او واجب است و چنانچه ترك نمايد قضاء آن نماز بر او واجب است