رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٥٠٣ - مسأله ٩٠٢ اگر جايى از مسجد نجس شود
نجاست را برطرف كنند، يعنى اگر يك يا چند نفر اقدام به تطهير كنند از ديگران ساقط مىشود وگرنه همه گناهكارند و كسى كه مسجد را نجس كرده در اين حكم با ديگران تفاوتى ندارد.
[مسأله ٩٠٢ اگر جايى از مسجد نجس شود]
مسأله ٩٠٢ اگر جايى از مسجد نجس شود كه تطهير آن بدون كندن يا خراب كردن ممكن نيست بايد آنجا را بكنند يا اگر خرابى زياد لازم نمىآيد خراب نمايند (١) و (هزينۀ پر كردن چاله و تعمير خرابى بر كسى است كه مسجد را نجس كرده است و بر اشخاصى كه براى تطهير مسجد جايى از آن را كندند، يا قسمتى از آن را خراب نمودند (٢)) پُر كردن جايى كه كندهاند و ساختن جايى كه خراب كردهاند واجب نيست (٣) . ولى اگر آن كس كه نجس كرده بكند يا خراب كند در صورت امكان بايد پر كند و تعمير نمايد.
اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست
(١) مكارم: و بنا بر احتياط واجب جايى را كه كندهاند يا خراب كردهاند به حالت اوّل بازگردانند و بهتر است كسى كه نجس كرده تعمير آن را بر عهده گيرد و اگر مخارجى داشته باشد بنا بر احتياط واجب ضامن است.
اراكى، زنجانى: بايد آنجا را بكنند يا خراب نمايند، . .
خوئى، تبريزى: بايد آنجا را بكنند يا خراب نمايند، در صورتى كه خرابى كلّى و مستلزم ضرر وقف نباشد؛ . .
سيستانى: بايد آنجا را بكنند يا خراب نمايند، در صورتى كه كندن يا خراب كردن جزئى باشد، يا آن كه رفع هتك متوقّف بر كندن يا خراب كردن كلّى باشد و الاّ خراب كردن، محلّ اشكال است. .
(٢) [قسمت داخل پرانتز در رساله آيات عظام: خوئى، زنجانى، سيستانى، تبريزى، نورى و فاضل نيست]
(٣) خوئى، سيستانى، تبريزى: ولى اگر چيزى مانند آجر مسجد نجس شود، در صورتى كه ممكن باشد، بايد بعد از آب كشيدن، به جاى اوّلش بگذارند.
زنجانى: پر كردن جايى كه كندهاند و ساختن جايى كه خراب كردهاند بر كسى كه مسجد را نجس كرده لازم است و بر غير او لازم نيست.
گلپايگانى: مسأله اگر جايى از مسجد نجس شود و تطهير آن بدون كندن يا خراب كردن مقدار كمى از آن ممكن نباشد، بايد آنجا را بكنند يا خراب نمايند و پر كردن و ساختن آن قسمت هم واجب نيست مگر اين كه خود كسى كه نجس كرده خراب كند كه در اين صورت بنا بر احتياط بايد آن قسمت را بسازد و يا پر كند. و اگر مسجد به نحوى نجس شده باشد كه براى تطهير آن ناچار باشند تمام مسجد را خراب كنند چنانچه متبرّعى باشد كه بعد از تخريب آن را بسازد، خراب كردن آن جايز است و الاّ جايز نيست ولى اگر ممكن است، بايد ظاهر آن را بنا بر احتياط تطهير نمايند و اگر چيزى مانند آجر مسجد كه ممكن است آن را برگرداند، نجس شود؛ بايد بعد از تطهير بنا بر احتياط آن را به مسجد برگرداند.
صافى: اگر مسجد به نحوى نجس شده باشد كه براى تطهير آن، ناچار باشند