كه بالاتر از آن است پاك مى‌باشد (٤) . مثلاً اگر گلاب را از گلابدان روى دست نجس بريزند، آن چه به دست رسيده نجس و آن چه به دست نرسيده پاك است (٥) ، و نيز اگر مثل فواره با فشار از پايين به بالا برود اگر نجاست به بالا برسد، پايين نجس نمى‌شود (٦) .

(١) گلپايگانى، خوئى، صافى، تبريزى، بهجت: هر قدر زياد باشد. .

سيستانى: اگر چه به مقدار كر باشد. .

(٢) صافى: بلى، نجس شدن آب زياد غير متعارف و هر مايع ديگرى مثل چاههاى نفت محل تأمل است. .

بهجت: البته در موارد متعارف كه احتمال نجس شدن به وسيلۀ ملاقات داده شود. .

(٣) فاضل: چنانچه از بالا روى چيز نجس بريزد. .

(٤) خوئى، تبريزى، سيستانى: چنانچه با فشار روى چيز نجس بريزد، مقدارى كه به چيز نجس رسيده نجس است و مقدارى كه نرسيده است پاك مى‌باشد. .

(٥) خوئى، سيستانى، تبريزى: بقيه مسأله ذكر نشده.

بهجت: بلكه در بعضى از موارد كه آب مضاف جريان دارد، اگر قسمت آخر آب، نجس شود نجس شدن قسمت اوّل آن خالى از تأمّل نيست، اگر چه سطح اوّل و آخر آب يكى باشد و از بالا به پايين جريان نداشته باشد در صورتى كه عرفاً به سبب ملاقات، تأثر و انفعال حاصل نشود؛ بلكه نجس نشدن قسمت اوّل، خالى از وجه نيست.

(٦) گلپايگانى، صافى: اگر مثل فوّاره از پائين به بالا با فشار بيرون آيد پائين، به واسطۀ نجس شدن بالا، نجس نمى‌شود.

زنجانى: مسأله آب مضاف و هر مايع ديگر اگر به قدر كر نباشد اگر ذره‌اى نجاست به آن برسد، نجس مى‌شود و اگر به قدر كر باشد، بنا بر احتياط از آن اجتناب شود و در هر صورت چنانچه با فشار به چيز نجس برسد، مقدارى كه به چيز نجس رسيده نجس مى‌شود و مقدارى كه نرسيده پاك مى‌باشد، مثلاً اگر گلاب را از گلابدان روى دست نجس بريزند، آن چه به دست رسيده نجس، و آن چه به دست نرسيده پاك است.

مكارم: مسأله هر گاه آب مضاف با چيز نجسى ملاقات كند نجس مى‌شود مگر در سه صورت: اوّل: اين كه از بالا به پايين بريزد، مثلاً گلاب را از گلابدان روى دست نجسى بريزيم، گلابهايى كه در گلابدان است نجس نمى‌شود. دوّم: اين كه مانند فواره با فشار از پايين به بالا رود در اين صورت نيز تنها آن قسمت كه با نجس ملاقات كرده نجس مى‌شود. سوّم: آن كه به قدرى زياد باشد كه بگويند نجاست به آن سرايت نكرده، مثل اين كه استخر بزرگى از آب مضاف باشد و نجس در گوشه‌اى از آن بيفتد يا لولۀ طولانى از نفت باشد و نجس با يك طرف آن ملاقات كند، در اين گونه موارد، بقيه نجس نمى‌شود.

[مسأله ٤٩ اگر آب مضاف نجس، طورى با آب كر مخلوط شود]

مسأله ٤٩ اگر آب مضاف نجس، طورى با آب كر يا جارى مخلوط شود (١) كه ديگر آب مضاف به آن نگويند، (٢) پاك مى‌شود.