س س٣٥٤: با توجه به اين كه امروزه با فراوانى ساعت، يقين به طلوع فجر ممكن است، آيا بايد در شبهاى مهتابى براى خواندن نماز صبح به مدت پانزده تا بيست دقيقه صبر كرد؟ ج: فرقى بين شبهاى مهتابى و غير مهتابى در طلوع فجر، وقت فريضۀ صبح و وجوب امساك براى روزه گرفتن نيست، هر چند احتياط در اين زمينه خوب است.

[س ٣٥٥ اختلاف اوقات شرعى ميان استان‌ها]

س ٣٥٥: آيا مقدار اختلاف اوقات شرعى ميان استان‌ها كه بر اثر اختلاف افقهاى آنها به وجود مى‌آيد، در اوقات سه‌گانۀ نمازهاى يوميه به يك اندازه است؟ مثلاً بين دو استان در وقت ظهر بيست و پنج دقيقه تفاوت است، آيا در بقيۀ وقت‌هاى نماز هم اين اختلاف وجود دارد و به همين مقدار است؟ يا اين كه مقدار آن در وقت نماز صبح و مغرب و عشاء تفاوت مى‌كند؟ ج: مجرّد يكى بودن مقدار تفاوت بين دو منطقه در طلوع فجر يا زوال آفتاب يا غروب خورشيد، مستلزم اتحاد در ساير اوقات نيست، بلكه غالباً مقدار اختلاف بين شهرها در اوقات سه‌گانه با هم تفاوت دارد.

[س ٣٥٦ اهل سنّت نماز مغرب را قبل از غروب شرعى مى‌خوانند]

س ٣٥٦: اهل سنّت نماز مغرب را قبل از غروب شرعى مى‌خوانند، آيا جايز است در ايام حج و غير آن به آنها اقتدا كرده و به همان نماز اكتفا كنيم؟ ج: معلوم نيست كه نماز آنها قبل از داخل شدن وقت باشد و شركت در نماز جماعت آنها و اقتدا به آنان اشكال ندارد و مجزى است، ولى درك وقت نماز ضرورى است، مگر اين كه خود وقت هم از موارد تقيه باشد.

[س ٣٥٧ خورشيد در دانمارك و نروژ]

س ٣٥٧: خورشيد در دانمارك و نروژ ساعت هفت صبح طلوع نموده و تا عصر در آسمان به مقدار دوازده ساعت مى‌درخشد، در حالى كه در كشورهاى ديگر شب است، تكليف من در بارۀ نماز و روزه چيست؟ ج: مكلف بايد در مورد اوقات نمازهاى يوميه و روزه همان افق محل سكونت خود را رعايت كند، ولى اگر روزه گرفتن بر اثر طولانى بودن روز، غير مقدور يا حرجى باشد، اداى آن ساقط و قضاى آن واجب است.

[س ٣٥٨ رسيدن نور خورشيد به زمين تقريباً هفت دقيقه طول مى‌كشد]

س ٣٥٨: رسيدن نور خورشيد به زمين تقريباً هفت دقيقه طول مى‌كشد. آيا ملاك پايان وقت نماز صبح، طلوع خورشيد است يا رسيدن نور آن به زمين؟ ج: ملاكِ طلوع خورشيد، ديدن آن در افق مكان نمازگزار است.

[س ٣٥٩ رسانه‌هاى گروهى و اوقات شرعى]

س ٣٥٩: رسانه‌هاى گروهى اوقات شرعى هر روز را يك روز قبل از آن اعلام مى‌كنند، آيا اعتماد بر آن و بنا گذاشتن بر دخول وقت نماز بعد از پخش اذان از راديو و تلويزيون جايز است؟ ج: اگر براى مكلّف اطمينان به دخول وقت از طريق مذكور حاصل شود، مى‌تواند بر آن اعتماد كند.

[س ٣٦٠ آيا وقت نماز به مجرد شروع اذان آغاز مى‌شود]

س ٣٦٠: آيا وقت نماز به مجرد شروع اذان آغاز مى‌شود؟ يا اين كه بايد صبر نمود تا اذان تمام شود و سپس شروع به خواندن نماز كرد؟ آيا روزه دار جايز است به مجرد شروع اذان افطار نمايد يا اين كه بايد صبر كند تا اذان تمام شود؟