رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٣٩٨ - س ٢١٥ زندگى در منطقۀ سردسيرى
دست چپ بكشد. اين ترتيب در تيمم بدل از وضو و بدل از غسل يكسان است.
[س ٢١٠ تيمم بر سنگ گچ و آهك و پخته شده ]
س ٢١٠: تيمم بر سنگ گچ و آهك و پخته شدۀ آنها و آجر چه حكمى دارد؟ ج: تيمم بر هر آن چه از زمين محسوب شود مانند سنگ گچ و سنگ آهك، صحيح است. و بعيد نيست، تيمم بر گچ و آهك پخته و آجر و امثال آنها هم صحيح باشد.
[س ٢١١ چيزى كه بر آن تيمم مىشود بايد پاك باشد]
س ٢١١: فرمودهايد چيزى كه بر آن تيمم مىشود بايد پاك باشد، آيا اعضاء تيمم (پيشانى و پشت دستها) هم بايد پاك باشند؟ ج: احتياط آن است كه در صورت امكان، پيشانى و پشت دستها پاك باشند و اگر فردى نتواند محل تيمم را تطهير كند، بدون آن تيمم نمايد؛ هر چند بعيد نيست كه طهارت در هر صورت شرط نباشد.
[س ٢١٢ اگر انسان نتواند وضو بگيرد]
س ٢١٢: اگر انسان نتواند وضو بگيرد و تيمم هم براى او امكان نداشته باشد، چه وظيفهاى دارد؟ ج: اگر انسان نتواند براى نماز وضو بگيرد و تيمم هم ممكن نباشد، بنا بر احتياط بايد نماز را در وقت بدون وضو و تيمم بخواند و سپس با وضو يا تيمم قضا كند.
[س ٢١٣ كسى كه به بيمارى پوستى مبتلا شده]
س ٢١٣: من به بيمارى پوستى مبتلا شدهام، به طورى كه هر گاه غسل مىكنم پوست بدنم خشك مىشود. حتى در صورت شستن دست و صورتم هم اين خشكى به وجود مىآيد. بنا بر اين مجبورم روغن به پوستم بمالم، در نتيجه هنگام وضو بخصوص براى نماز صبح با مشكلاتى مواجه مىشوم. آيا جايز است در نمازهاى صبح به جاى وضو تيمم كنم؟ ج: اگر استعمال آب براى شما ضرر داشته باشد، وضو گرفتن صحيح نيست، و بايد به جاى آن تيمم كنيد. و اگر ضرر ندارد و روغن مذكور مانع از رسيدن آب به اعضاى وضو نباشد، بايد وضو بگيريد و اگر مانع است و مىتوانيد روغن را پاك نموده و وضو بگيريد و سپس روغن بزنيد، نوبت به تيمم نمىرسد.
[س ٢١٤ شخصى به خاطر تنگى وقت نمازش را با تيمم خوانده است]
س ٢١٤: شخصى به خاطر تنگى وقت، نمازش را با تيمم خوانده است. بعد از فراغت از نماز براى او آشكار مىشود كه وقت براى وضو داشته است. نماز او چه حكمى دارد؟ ج: اعادۀ آن نماز بر او واجب است.
[س ٢١٥ زندگى در منطقۀ سردسيرى ]
س ٢١٥: ما در منطقۀ سردسيرى زندگى مىكنيم كه نه حمام دارد و نه مكانى براى استحمام، وقتى در ماه مبارك رمضان به حالت جنابت از خواب بيدار مىشويم، با توجه به اين كه غسل كردن جوانان در نيمۀ شب در برابر مردم با آب مشك يا حوض عيب شمرده مىشود و آب هم در آن وقت سرد است، تكليف ما براى روزۀ فردا چيست؟ آيا تيمم جايز است؟ در صورتى كه غسل نكند، افطار كردن روزه آن روز چه حكمى دارد؟ ج: مجرد مشقّت يا عيب شمرده شدن اغتسال جوانان در نيمۀ شب، عذر شرعى محسوب نمىشود، بلكه مادامى كه غسل، حرجى و موجب ضرر براى مكلّف نشود، غسل كردن به هر صورتى كه امكان دارد واجب است، و در صورت حرج يا ضرر بايد قبل از طلوع فجر تيمم كند و با تيمم بدل از غسل جنابت پيش از طلوع فجر روزهاش صحيح است، و اگر تيمم نكند روزهاش باطل است، ولى امساك در طول روز بر او واجب مىباشد.