(٢) گلپايگانى: مقلّد او مى‌تواند در آن مسأله به فتواى او عمل كند و يك مرتبه بشويد و مى‌تواند به فتواى مجتهدى كه سه مرتبه شستن را لازم مى‌داند رفتار كند و به عنوان احتياط سه مرتبه بشويد. [پايان مسأله]

خوئى، تبريزى، سيستانى: مقلد او مى‌تواند عمل به اين احتياط را ترك كند و اين را احتياط مستحبّ مى‌گويند. [پايان مسأله]

(٣) بهجت: بقيه مسأله ذكر نشده.

مكارم: رجوع كنيد به ذيل مسأله ٧.

صافى: مسأله اگر مجتهد اعلم بعد از بيان فتوا در مسأله‌اى احتياط كند، مثلاً بفرمايد: يك مرتبه تسبيحات خواندن در ركعت سوم و چهارم كفايت مى‌كند اگر چه احتياط اين است كه سه مرتبه بخوانند، مقلّد مى‌تواند به خواندن يك مرتبه اكتفا كند و مى‌تواند رعايت احتياط نموده، سه مرتبه بخواند و اين احتياط را احتياط مستحب گويند.

[مسأله ٩ تقليد ابتدايى از ميت ]

مسأله ٩ تقليد ميّت ابتداءً جايز نيست، ولى بقاء بر تقليد ميّت اشكال ندارد و بايد بقاء بر تقليد ميّت به فتواى مجتهد زنده باشد و كسى كه در بعضى از مسائل به فتواى مجتهدى عمل كرده، (١) بعد از مردن آن مجتهد مى‌تواند در همۀ مسائل از او تقليد كند.

(١) اراكى: كسى كه در مقدار قابل توجّهى از مسائل به فتواى مجتهدى عمل كرده و همان گونه كه متعارف و معمول است بنا بر عمل در بقيه هم داشته. .

گلپايگانى: مسأله اگر مجتهدى كه انسان از او تقليد مى‌كند، از دنيا برود بايد از مجتهد زنده تقليد كند. ولى كسى كه در مسأله‌اى به فتواى مجتهدى عمل كرده يا آن را ياد گرفته و ملتزم به عمل به آن شده باشد، اگر بعد از مردن آن مجتهد در آن مسأله به فتواى مجتهد زنده رفتار نكرده باشد، مى‌تواند در آن مسأله به فتواى مجتهدى كه از دنيا رفته باقى باشد، اگر چه احتياط مستحبّ آن است كه به فتواى مجتهد زنده رفتار نمايد.

نورى: ولى كسى كه در بعضى از مسائل به فتواى مجتهد عمل كرده، بعد از مردن آن مجتهد مى‌تواند در همه مسائل از او تقليد كند، مگر اين كه مجتهد زنده اعلم از ميّت باشد كه در اين صورت رجوع به آن زنده واجب است.

صافى: بلكه جواز بقا بر تقليد او در ساير مسائل نيز بعيد نيست. ولى اگر مجتهد ميتى كه از او تقليد مى‌كرده اعلم از حىّ باشد بقا بر تقليد او بنا بر احتياط، واجب است چنانكه اگر مجتهد حىّ از ميّت اعلم باشد عدول به حىّ واجب است.

خوئى، تبريزى: مسأله اگر مجتهدى كه انسان از او تقليد مى‌كند از دنيا برود در صورتى كه فتواى او در نظر مقلّد بوده و فراموش نكرده باشد حكم بعد از فوت او حكم زنده بودنش است؛ اگر فتواى او را ياد نگرفته (خوئى: يا فراموش كرده است) لازم است به مجتهد زنده رجوع كند (تبريزى: و بعيد نيست در صورتى كه فراموش كرده است باز بتواند به فتواى او عمل كند) .