زنجانى: مسأله وضو گرفتن از حوض مدرسه‌اى كه انسان نمى‌داند آن حوض را براى همۀ مردم وقف كرده‌اند يا براى محصّلين همان مدرسه، در صورتى كه از راهى ثابت شود كه براى همۀ مردم وقف شده، اشكال ندارد؛ مثل اين كه معمولاً مردم از آب آن حوض وضو مى‌گيرند به گونه‌اى كه براى نوع مردم اطمينان حاصل مى‌شود كه وقف همۀ مردم است. و اگر ثابت نشود، چنانچه شك ما در اصل عبارت وقف باشد وضو گرفتن اشكال دارد، مثلاً اگر نمى‌دانيم در عبارت وقف، نام سادات حسينى ذكر شده يا سادات موسوى و ما خود از سادات حسينى هستيم نه موسوى، نمى‌توانيم در آن موقوفه تصرف كنيم؛ ولى اگر اصل عبارتِ وقف روشن است و شك مى‌كنيم كه واقف خصوصيتى ديگر را نيز معتبر كرده است يا نه، وضو گرفتن مانعى ندارد، مثلاً اگر مى‌دانيم وقف سادات است و شك مى‌كنيم واقف موسوى بودن را نيز قيد كرده يا نه، در اين صورت حكم مى‌شود كه وقف تمام سادات است و وضو گرفتن اشكالى ندارد.

[مسأله ٢٦٩ كسى كه نمى‌خواهد در مسجدى نماز بخواند]

مسأله ٢٦٩ كسى كه نمى‌خواهد در مسجدى نماز بخواند اگر نداند حوض آن را براى همۀ مردم وقف كرده‌اند (١) يا براى كسانى كه در آنجا نماز مى‌خوانند، نمى‌تواند از حوض آن وضو بگيرد (٢) ، ولى اگر معمولاً كسانى هم كه نمى‌خواهند در آن جا نماز بخوانند از حوض آن وضو مى‌گيرند (٣) مى‌تواند از حوض آن وضو بگيرد.

(١) زنجانى: يا تنها براى كسانى كه در آنجا نماز مى‌خوانند، اگر از راهى ثابت شود كه براى همۀ مردم وقف شده وضو گرفتن اشكال ندارد وگرنه در اين مسأله همان تفصيلى است كه در مسألۀ پيش گفته شد.

(٢) مكارم: هم چنين وضو گرفتن از آب تيمچه‌ها و مسافر خانه‌ها براى كسانى كه ساكن آنجا نيستند، مگر اين كه از عمل افراد مُتديّن بفهمد كه وقف آن، عام است.

(٣) فاضل: و وضو گرفتن مردم كاشف از اجازۀ عمومى باشد. .

سيستانى: و كسى منع نمى‌كند. .

گلپايگانى: مسأله اگر معلوم باشد كه حوض مسجدى اختصاص به نمازگزار در آن مسجد دارد، كسى كه نمى‌خواهد در آن مسجد نماز بخواند، نمى‌تواند در آن حوض وضو بگيرد ولى اگر اختصاص معلوم نباشد، مى‌تواند از آن وضو بگيرد خصوصاً اگر به طور معمول كسانى هم كه نمى‌خواهند در آن مسجد نماز بخوانند، از حوض آن وضو مى‌گيرند.

صافى: و اگر اختصاص هم معلوم نباشد، احوط اين است كه از آن وضو نگيرد مگر اين كه از وضوى كسانى كه نمى‌خواهند در آن مسجد نماز بخوانند و بطور معمول از آن وضو مى‌گيرند اطمينان به عدم اختصاص حاصل شود.

[مسأله ٢٧٠ وضو گرفتن از حوض تيمچه‌ها و مسافر خانه‌ها]

مسأله ٢٧٠ وضو گرفتن از حوض تيمچه‌ها و مسافر خانه‌ها و مانند اينها براى كسانى كه ساكن آن جاها نيستند، در صورتى صحيح است كه معمولاً كسانى هم كه ساكن آنجاها نيستند، با آب آنها وضو بگيرند (١) .

(١) فاضل: و وضو گرفتن مردم كاشف از اجازۀ عمومى باشد.

سيستانى: و كسى منع نكند.