تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٩١ - موضوع دوم

« إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنى مِنْ ثُلُثَيِ اَللَّيْلِ وَنِصْفَه وَثُلُثَه ٧٣ : ٢٠ . » [١] ( به تحقيق خداى تو مى داند كه تو قريب به دو ثلث يا نصف يا ثلث شب را بر مى خيزى و مشغول عبادت مى شوى ) .
امثال اين آيات عظمت موقعيتى را كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آورده است ، گوشزد مى كند و در عين حال مى فرمايد :
« لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ اَلأَقاوِيلِ لأَخَذْنا مِنْه بِالْيَمِينِ ٦٩ : ٤٤ - ٤٥ . » [٢] ( اگر بعضى گفتارها را [ كه از ما نيست ] به ما نسبت بدهد ، دستش را مى گيريم ( جلوگيرى مى كنيم ) .
« وَإِنْ كادُوا لَيَفْتِنُونَكَ عَنِ اَلَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنا غَيْرَه وَإِذاً لَاتَّخَذُوكَ خَلِيلًا . وَلَوْ لا أَنْ ثَبَّتْناكَ لَقَدْ كِدْتَ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيْئاً قَلِيلًا إِذاً لأَذَقْناكَ ضِعْفَ اَلْحَياةِ وَضِعْفَ اَلْمَماتِ ثُمَّ لا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنا نَصِيراً ١٧ : ٧٣ - ٧٥ . » [٣] ( مشركين نزديك بودند كه تو را از آن چه كه به تو وحى كرده‌ايم منصرف نموده وادارت كنند كه غير آن چه را كه به تو وحى كرده‌ايم . به ما افترا بگويى ، در اين صورت آنان تو را براى خود دوست مى گرفتند . و اگر ما تو را تثبيت نكرده بوديم ، نزديك بود كه مقدار كمى به آنان ميل پيدا كنى . اگر چنين ميلى از تو بروز مى كرد ما دو برابر عذاب زندگى و دو برابر عذاب مرگ مشركين را بتو چشانديم ، پس از آن ميل ، يا پس از آن عذاب ، ديگر از ما در بارهء تو يارى نمى ديدى . ) [٤] « فَتَعالَى الله اَلْمَلِكُ اَلْحَقُّ وَلا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضى إِلَيْكَ وَحْيُه

[١] سوره المزمل ، آيهء ٢٠ . .
[٢] سوره الحاقة ، آيهء ٤٤ . .
[٣] سوره الإسراء ، آيهء ٧٣ و ٧٤ و ٧٥ . .
[٤] مقصود از نزديك شدن بروز ميل پيامبر به آنان ، عبارت بود از ميل به همراهى اندك با مشركين براى پيش رفت اسلام . .