تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٠٤ - تفسير ابيات
توضيح
تفسير ابيات
توضيح - دو آيهء آخر سورهء فوق يكى از با عظمتترين اصول انسانى را گوشزد مى كند و مى گويد : حق را بيك ديگر توصيه كنيد ، اما بدانيد كه روشن شدن و دريافت شدن حق هرگز مستلزم بهره بردارى از حق نيست ، بلكه صبر و برد بارى مى خواهد كه حق شناسى و حق يابى در جوامع انسانى بارور شود . گروه ها و افراد فراوانى در جوامع بشرى به جهت ناآشنايى با اين اصل به خسارتها افتادند و كوششهايشان به هدر رفت و بلكه گاهى هم به انكار خود حق و حقيقت منجر شد .
اينان فصول بارور شدن مزارع و درختان حق و حقيقت را تشخيص ندادند و گمان كردند كه اگر آنان عجله كنند ، غورهء نارس خود به خود و بدون گذشتن زمان و هماهنگى با عوامل مربوطه ، نه تنها انگور مى شود ، بلكه مبدل به شيرهء گوارا هم مى شود و در شيشه ها ريخته شده و در سفرهء آنان سر تسليم براى خورده شدن فرود مى آورد آنان ندانستند كه ناخود آگاه براى به دست آوردن يك حقيقت معين كه در گرو گذشت فصول گوناگون بوده و با فعاليت نيروهاى طبيعى و انسانى خواهد آمد از روى حقايق فراوانى جهند كه يا از حيث ارزشهاى نسبى از آن حقيقت مطلوب بالاتراند ، يا حد اقل موقعيت علل و مقدمات آن حقيقت را دارا مى باشند .
تفسير ابيات لقمان حكيم از روى خلوص و صفا به حضور حضرت داود عليه السلام رفت ، ديد كه « داود » از آهن حلقه ها مى سازد و بيك ديگر وصل مى كند . مانند صنعت زره سازى ، او كم ديده بود و كار « داود » در حقيقت كم نظير مى نمود .
لقمان در شگفتى فرو رفت وسواس و خيال در دلش پديد آمد . با خويشتن مى گفت : چه كار كنم ؟ آيا بپرسم كه اى داود چه مى كنى و اين حلقه هاى آهنين را چرا توى هم داخل مى كنى ؟ با خود گفت كه : بردبارى بهتر است ، اگر صبر كنم بمقصودم زودتر و بهتر مى رسم . اين يك حقيقت است كه اگر مجهولى را كه ديدى و عنان اختيار را از دست ندادى ، آن مجهول زودتر پرده را از روى خود بر مى دارد .