تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣١٥ - ٧٠ - رابطهء عقل با موجوديت انسان و رابطهء خدا با جهان هستى

پديده هاى مغز آدمى است . در واقع اين كه تفكر ويژه انسان است در اين تعاريف به عنوان اصل تعريف ( آكسيوم ) پذيرفته شده است .
روان پزشكان مى گويند : كه تفكر عمل هوش است . ليكن آن گاه براى شناسايى كامل لازمست كه هوش نيز تعريف شود و دو باره در دور تعاريف بسته مى افتيم : تفكر محصول مغز است و مغز حامل تفكر . پذيرش اين تعاريف فى نفسه تفكر ماشينى را نفى مى كند . زيرا اگر تفكر تنها مختص مغز آدمى باشد ، فرايندى را كه در مغز انجام نگيرد ، نمى توان تفكر ناميد و ليكن بايد توجه داشت كه اين نتيجه از تعريف مأخوذ است و برداشت واقعى از خصوصيات مغز نيست .
براى اين كه تعريف تفكر جامع بوده ، عارى از نقص باشد ، بايد از ديدگاه سيبر نيتيكى به آن توجه نمود ، از تفكر بمانند فرايندى مستقل تعريف نمود كه مستقل از موضوع و دستگاهى باشد كه فرايند انجام مى گيرد . آموسف از ديدگاه سيبر نيتيكى به طور روشنى تفكر را تعريف نمود :
تأثيرات متقابل بين دو دستگاه به مثابهء ارتباط خبرى ميان آنهاست ، در واقع خبر محتوى تأثيرات متقابل است . انتقال خبر به وسيلهء رمزهاى مختلفى امكان دارد كه بعضى ساده و بعضى مركب هستند . تركيب محتوى تأثيرات متقابل متفاوت است و رمزى كه نشان دهندهء اين تركيب است گوياى پيچيدگى تأثير متقابل مى باشد ، شرط وجودى رمز ماده است ، زيرا تأثير متقابل همواره بين دو نظام مادى وجود دارد ، اما ماده ممكن است در مراحل مختلف تكامل باشد كه عبارتند از ذرهء بنيادى ، آتم ، ملكول ، ماده بيولوژيكى - حيات ساده ، مادهء فيزيولوژيكى - حيات عالى و مادهء اجتماعى . بسته به مرحلهء تكاملى ماده نوع تأثير متقابل و رمز تفاوت مى كند . . . » [١] جملات فوق توضيحات سودمندى در بارهء بيان ميدان كار تفكرات و نمودهايى است كه در عمل انديشه به وجود مى آيد ، اما تعريف تفكر ، در جملات بالا خود نمود تفكر

[١] سيبرنيتيك و حافظه از آكادمى علوم اتحاد جماهير شوروى ، ترجمه جلالى نائينى ، ص ١٩٥ و ١٩٦ . .