تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٠١ - منتخباتى از يادداشتهاى زير زمينى - تاليف داستايوسكى

نظر گرفتن تمايل شما هر چه بخواهد و بپذيرد اجرا مى كند ، و از شما نمى پرسد كه چه بايدش كرد . . » .
آفرين احسنت ، اتفاقا عقيدهء من نيز مو بمو هم اين است . آقايان من ، البته مرا مى بخشيد كه مدتى است از فلسفه كنار كشيده‌ام ، زيرا در اثر اين كار چهل سال تاريكى داشتم پس حالا مى توانيد لطفا به من اجازه بدهيد كمى تصور و خيال كنم . توجه كنيد : آقايان من ، عقل و خرد چيز خوبى است ، هيچ كس بر اين مطلب اعتراضى ندارد ، ولى عقل و خرد هميشه عقل و خرد است و عقل و خرد خواهد بود ، و تنها غذاى روان و فكر آدمى است ، در صورتى كه اميال و خواهشها ، بر عكس اين عقل و خرد ، نمايشى از مجموع زندگانى بشرى است . مى خواهم بگويم ، كليهء زندگانى بشرى و هر چه در زير و بم اين زندگانى وجود دارد است ، و اگر اين زندگانى در تظاهرات آشكارش ، بصورت مبتذل ، ژنده ، پوسيده و پليدى نيز جلوه كند ، باز هم زندگى است ، و بعقل و درايت ربطى ندارد ، زندگى است و نه يك فرمول رياضى ، جذر و كعب و معادله « [١]

[١] يادداشتهاى زير زمينى داستايوسكى ، ترجمه آقى رحمة اللهى ، ص ٤٢ تا ٦٠ . .