دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧١ - ٩/ ١٠ نبرد اشتر و نقش بنيانى او در جنگ

٩/ ١٠

نبردِ اشتر و نقش بنيانىِ او در جنگ‌

رويدادهاى سنگين و سختى‌هاى زندگى و دگرگونى‌هاى روزگار، در صيقل دادنِ افراد و نمود يافتنِ والايى و شكوه آنان، بسيار نقش دارند.

اين‌گونه رويدادها همان‌گونه كه عظمت روح انسان را آشكارا هويدا مى‌كنند، اثرى ژرف بر ايجاد زمينه بروز شخصيّت انسان در هنگامه‌هاى خاص و رخ نمودنِ جنبه‌هاى پنهانِ افراد دارند. در دگرگونى‌ها و رخدادهاى روزگار، حقيقت انسان شناخته مى‌شود و اين سخن امير مؤمنان، بهترين روشنگرِ اين حقيقت ژرف است كه: «در دگرگونى‌هاى اوضاعِ [روزگار]، گوهرهاى مردان شناخته مى‌شود».

بدين‌سان، آوردگاهِ صفّين آينه‌اى شد كه شخصيت مالك در آن تجلّى يافت؛ همان شخصيّت تابناك تاريخ تشيّع كه رزمنده برجسته و پهلوان دلير و جنگجوى اين نبرد بود.

١. نقش مالك در برانگيختنِ كوفيانِ گوش به فرمانِ وى و فرستادن آنان به ميدان نبرد، آشكار بود.

٢. وى در آراستنِ سپاه، نقشى بنيانى داشت.

٣. او فرمانده پيش‌قراولان سپاه على ٧ بود و شوكت شگرف و نبرد قهرمانه‌اش در برابر پيش‌قراولان سپاه معاويه به فرماندهىِ ابو اعور سُلَمى، آنان را به گريز از ميدان وا داشت.

٤. مردم رَقّه‌[١] از ياران عثمان بودند و از اين رو، پُل‌هاى‌ساخته‌شده بر رود فرات‌را نابود كردند تا پيش‌روىِ سپاه صدهزار نفرى امام على ٧ مانع بيافرينند.

[١]. رَقّه، شهرى است مشهور بر ساحل‌فرات واز آن‌جا تا حَرّان، سه روز فاصله است( معجم‌البلدان: ج ٣ ص ٥٩) و از شهرهاى سوريه فعلى است.