منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٦٩٢ - يادآورى

در تفسير كتابى را سامان داد و احاديث و نوادر را در دو مجلّد املا كرد، كه همه آنها از شيخ او مفيد است‌[١].

سُبكى‌[٢] وسُيُوطى‌[٣] وچلبى در «كشف الظنون»[٤]، شيخ طوسى را از علماى شافعى شمرده‌اند. بدان جهت كه شيخ اقوالِ اهل سنّت را در فقه و تفسير آورده، آنان به اشتباه افتاده‌اند و او را سنّى شافعى پنداشته‌اند.

شيخ محمّد ابو زهره، درباره شيخ طوسى مى‌نويسد:

وى بر دو مذهب شيعه و سنّى تسلط داشت. استاد عبدالحليم جندى مى‌گويد: در مذهب اماميه و در مذاهب اهل سنّت، طوسى حجّت است‌[٥].

اين، چكيده‌اى از زندگى نويسندگان كتب اربعه است. آنان مروياتِ خود را از اصول چهارصدگانه نقل مى‌كردند كه به نقل از ائمّهعليهم السلام تدوين يافت، و امامانعليهم السلام اخبار را از كتاب امام علي عليه السلام باز مى‌گفتند، كتابى كه با املاى رسول خدا صلى الله عليه و آله و خط امام على عليه السلام به نگارش درآمد.

بر اين اساس، شيوه تدوين و نقل حديث، نزد شيعه، امرى به هم پيوسته و خدشه‌ناپذير است و آنچه گذشت، اصالتِ آن را اثبات مى‌كند.

يادآورى‌

شايان ذكر است كه اصول چهارصدگانه شاملِ همه رواياتى كه ائمّهعليهم السلام در فقه و ديگر زمينه‌ها- در جاهاى مختلف- گفتند، نمى‌باشد. بخشى از اين روايات در سينه حافظانِ رُواتِ احاديثِ اهل بيتعليهم السلام باقى ماند. همچنين كُتُب اربعه- كه كلينى و

[١] . سير اعلام النبلاء ١٨: ٣٣٤.

[٢] . طبقات الشافعيه ٤: ١٢٦.

[٣] . طبقات المفسّرين: ٩٣.

[٤] . كشف الظنون ١: ٤٥٢.

[٥] . الإمام جعفر الصادق: ٢٥٨.