منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٥٩٩ - ٢ اهل بيت عليهم السلام وتدوين

اهميتِ اين صحيفه بدان پايه است كه حضرت فاطمه زهرا عليها السلام به كنيزش فضّه (آن گاه كه صحيفه را نيافت) فرمود:

وَيْحَك! أُطْلُبِيها، فإنّها تَعْدِلُ عندي حَسَناً وحُسَيْناً[١]؛

واى بر تو! آن را بياب، چراكه [ارزش آن‌] نزد من با حسن و حسينم برابرى مى‌كند!

اين اهتمام، بى حساب و كتاب و ناشى از وابستگى ها و علاقه هاى شخصى نبود، زيرا هم‌طرازى اين صحيفه با دو ريحانه پيامبر صلى الله عليه و آله امرى است كه درنگ و تأمُّل فراوانى را مى‌طلبد؛ چراكه علم نهفته در اين صحيفه برابرى مى‌كرد با علمى كه امام حسن و امام حسين عليه السلام از رسول خدا صلى الله عليه و آله داشتند، و اين صحيفه براى مسلمانان، همان نقشى را ايفا مى‌كرد كه امام حسن و امام حسينعليهم السلام براى امّت پيامبر صلى الله عليه و آله عهده‌دار بودند.

اين رعايتِ فزاينده مكتب تعبّد را از مدوّنات- به طور كلّى- و از كتاب امام على عليه السلام به طور ويژه نزد «مكتب رأى و اجتهاد» نمى‌يابيم. ابوبكر كتابش را سوزاند، عمر كتاب‌هاى ديگران را آتش زد، عثمان قرآن‌ها را به آتش كشيد، معاويه دستور داد كه حديث كم بر زبان آيد مگر حديثى كه در عهد عُمَر روايت شده باشد، ديگر خلفا نيز بر همين رَويَّه بودند. بر خلاف اهل بيت عليهم السلام كه از آغاز تشريع اسلامى و نزول وحى تا زمان‌هاى متأخّر، از تدوين بازنايستادند و در حفظ مدوّناتِ خود كوشيدند.

رسول خدا صلى الله عليه و آله حضرت على عليه السلام را به تدوين فرا خواند و به او فرمود:

آنچه را املا مى‌كنم بنويس!

حضرت على عليه السلام پرسيد: اى رسول خدا، مى‌ترسى از ياد ببرم؟!

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: نه، از خدا خواسته‌ام كه همه چيز را به خاطرت بسپارد و از يادت نبرد، ليكن براى شريكانت تدوين كن!

حضرت على عليه السلام پرسيد: اى رسول خدا، شركاى من كيانند؟

[١] . المعجم الكبير ٢٢: ٤١٣، باب ما أسندت فاطمة.