منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٣٩ - پاسخ سؤال دوم

به اين سخن، مى توان دريافت كه كتابت و تدوين حديث، در عهد رسول خدا صلى الله عليه و آله ممنوع نبود و شيخين حديث آن حضرت را در ايام حياتش ننوشتند، بلكه خليفه اول پس از وفات پيامبر صلى الله عليه و آله احاديث را نوشت و مُدَوَّن ساخت.

كتابت و تدوين علم از چيزهايى است كه قرآن حكيم بر آن تأكيد مى ورزد:

ن وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ‌[١]؛

ن (نون) سوگند به قلم و آنچه مى‌نويسند.

الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ‌[٢]؛

سوگند به كسى كه به قلم آموخت.

وَ لا تَسْئَمُوا أَنْ تَكْتُبُوهُ صَغِيراً أَوْ كَبِيراً ...[٣]؛

و از نوشتن ريز و درشت آن، ملول نشويد.

فَاكْتُبُوهُ‌[٤]؛

آن را بنويسيد.

... عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي فِي كِتابٍ ...[٥]؛

علم آن در كتابى نزد پروردگارم هست.

و به راستى، عرب نويسندگان را بزرگ مى‌داشتند و به نوشتن مى‌گرويدند. ابن حبيب بغدادى فهرستى را از نام‌هاى اشرافِ دانش آموختگان و فقهاى آنان را در عصر جاهلى و صدر اسلام مى‌آورد[٦].

[١] . قلم/ ١.

[٢] . علق/ ٤.

[٣] . بقره/ ٢٨٢.

[٤] . بقره/ ٢٨٢.

[٥] . طه/ ٥٢.

[٦] . نگاه كنيد به: المحبر: ٤٧٥- ٤٧٧.