منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٤٦٣ - نگرش اهل بيت عليهم السلام
اين سخن، مواضع هر دو مكتب و امتداد آن دو را در عصر اموى و عبّاسى مىنماياند و اختلاط احاديث را برملا مىسازد به گونهاى كه تميز حديث صحيح از ضعيف دشوار است. اين، همان چيزى است كه خلفا براى عصرهاى آينده مىخواستند.
پرسش و سنجش
تصريح به نام ده تن از صحابه كه بهشتىاند[١]، بر خلافِ سيره عملى آنهاست. چگونه مىتوان طلحه و زبير را كه با امام على عليه السلام جنگيدند- و آن حضرت در آن زمان خليفه شرعى بود- همه را اهل بهشت دانست؟! در حالى كه مىدانيم حق يكى است؛ اگر حضرت على عليه السلام بر حق باشد طلحه و زبير بر باطلاند و به عكس.
با خبر «عشره مبشّره»[٢] در برابر حديثِ بخارى چه كنيم كه از پيامبر نقل مىكند كه فرمود:
هر گاه دو مسلمان با هم بجنگند، هر دو دوزخى اند.
راوى مىپرسد: اى رسول خدا، قاتل دوزخى است ... مقتول چرا دوزخى باشد؟
فرمود: بدان جهت كه او قصد كشتن حريفش را داشت[٣].
اين حديث، انسان را دچار حيرت مىسازد و درمىماند كه طلحه و زبير را بهشتى بداند يا دوزخى؟
وظيفه صحابى چيست؟ آيا با گروه ياغى مبارزه كند تا به امر خدا تن دهد يا چنان كه ابن عُمَر مىگويد، از هركس غلبه يافت پيروى كند؟!
[١] . مسند احمد ١: ١٨٧، حديث؛ ٦٢٩، سن- ن اب- ن ماجه ١: ٤٨، حديث ١٣٣؛ سن- ن ترمذى ٥: ٦٤٧، حديث ٣٧٤٧.
[٢] . اين ده نفر صحابى بهشتى، بر اساس احاديث اهل سنّت، عبارتند از: ابوبكر، عمر، عثمان، حضرت على عليه السلام، طلحه، زبير، سعد بن ابى وقّاص، عبدالرحمن بن عوف، سعيد بن زيد، ابو عبيدة بن جَرّاح( م).
[٣] . صحيح بخارى ١: ٢٠، حديث ٣١( و جلد ٦: ٢٥٢٠ و ٢٥٩٤، حديث ٦٨٤١ و ٦٦٧٢)؛ صحيح مسلم ٤: ٢٢١٣، حديث ٢٨٨٨.