منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٢٣٠ - جريان دو خطّ مشى پس از پيامبر صلى الله عليه و آله بحران ها و برون رفت ها

چرا ميانِ حكمِ خروج منى و خون حيض، در اعاده نماز، فرق مى‌گذارند در حالى كه در هر دو غسل واجب است؟!

نيز چرا ميان «مَذى» و «بَول» و «منى» در غسل فرق مى‌گذارند و حال آنكه هر سه از يك مجرا بيرون مى‌آيند؟!

چرا نگاه به موى زن نامحرم حرام است و نگاه به صورتش مباح؟

چرا صيد در حرم، عمدى باشد ياخطايى، حكمِ آن مساوى است، و ميان قتلِ عمدى و سهوى انسان فرق مى‌باشد[١]؟

آيا قياس، مبتنى بر ظنّ نيست؟ در حالى كه شارع از پيروى گمان نهى كرده است:

وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ...[٢]؛

آنچه را به آن علم ندارى، پيروى مكن!

... إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً[٣]؛

(كسانى كه به معاد ايمان ندارند و ملائكه را مادَه مى‌نامند) جز از ظن پيروى نمى‌كنند، و ظن و گمان چيزى را از حق بسنده نمى‌كند.

آيا قياس بر اختلاف نگرش‌ها در تعليل احكام، مبتنى نمى‌باشد؟ در حالى كه بين احكامِ شريعت تناقضى وجود ندارد.

وافى مهدى مى‌نويسد:

صحابه قياس را به كار گرفتند، خلافت ابوبكر را براى پيامبر (پس از وفات آن حضرت) بر نيابتِ از پيامبر در نماز- در مرضِ اخيرش- قياس كردند و گفتند:

[١] . مناظرات فى الشريعة الإسلامية بين ابن حزم و الباجى: ٤١٦( به نقل از الأحكام، اثر ابن حزم).

[٢] . اسراء/ ٣٦.

[٣] . نجم/ ٢٨.