مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٧ - النمط الثامن فی البهجة و السعادة

که نه در آنجا بخوریم و نه بیاشامیم و نه مقاربت جنسی داشته باشیم پس چه خوشی و سعادتی برای ما خواهد بود؟

کسی که این را میگوید لازم است آگاهانده شود و به او گفته شود: ای بیچاره! احتمال بده که حالی که فرشتگان و مافوق فرشتگان (انسان کامل) دارند به درجاتی خوبتر و راحتتر و بهجت آمیزتر بوده باشد از حال چارپایان، بلکه چگونه ممکن است که بین اینها نسبت درستی فرض کنیم؟!

شرح: این قسمت نتیجهای است که از آنچه گذشت استفاده میشود. در گذشته ثابت شد که لذات، منحصر به لذات حسی که ما به الاشتراک حیوان و انسان است نیست، لذات باطنی و بالاترین آنها یعنی لذات عقلی به درجاتی قویتر است.

بنابراین به کسانی که در موضوع لذات معنوی و معاد روحانی اشکال کردهاند و گفتهاند اگر در آن جهان لذت حسّی و جسمانی نباشد دیگر سعادت و لذتی برای بشر نخواهد بود، در جواب باید گفت:

این اشکال بسیار اشکال بیاساسی است. شما گمان کردهاید که عالیترین لذات و بزرگترین بهجتها همان است که چارپایان از خوردن و آشامیدن و امور جنسی و غیر اینها میبرند و اگر اینها نباشد دیگر لذتی نخواهد بود. خیر، چنین نیست، قطعاً لذات معنوی که فرشتگان و انسانهای کامل میبرند با این لذات آمیخته به انواع نقائص و کدورت طرف مقایسه نیست بلکه باید گفت آنچه لذت و سعادت و جمال در عالم طبیعت و ماده هست پرتوی است از آنچه در جهان دیگر است و نمونه ناقصی از آنهاست.