مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨١ - جود و خیر، رحمت و شفقت

فضیلت در سیادت و قدرت و قوّت است و اخلاق کلاسیک که در آن مفاهیمی چون جود و احسان، خدمت به خلق و مبارزه با هوای نفس تقدیس میشود اخلاق بندگان و بردگان است که بر بشر تحمیل گشته و دو تن از کسانی که با افکار ارتجاعی خود باعث پیدایش و رواج و تقویت ضعیف پروری و حمایت از آنها گشتهاند، یکی عیسی مسیح و دیگری سقراط میباشد، و طرح این گونه قواعد اخلاقی سبب انحطاط نوع بشر گردیده چه، باعث شده مقداری از قدرت و نیرو و وقت اقویا صرف حمایت از ضعفا گشته و برای مبارزه با فقر و غیره نیروها بسیج گردد و بالنتیجه فرد کامل و ابر مرد به وجود نیاید. از این روست که میگویند مبارزه با نفس یعنی چه؟ نفس را باید پرورش داده، قوی نمود و هر چه میطلبد در دسترسش قرار داد؛ «ضعفا را باید حمایت کرد» یعنی چه؟ برای ضعیف هیچ گناهی بدتر از ضعفش نیست. آن کس که در چاه افتاده، سنگی هم به رویش بیفکن. مهمترین استدلال این اخلاقیون جدید همین مسأله شفقت است که آیا ترحّم و شفقت، تأثّر و انفعال نیست؟ و این انفعال ناشی از ضعف نمیباشد؟ چه، متأثر شدن یعنی در مقابل عامل خارجی مقاومت نکردن، و به عکس متأثر نشدن یعنی ابراز مقاومت. در اشیاء این جهان، نسبت به متأثر شدن و نشدن، شئ را اگر واجد کدامین و فاقد کدامیک باشد ترجیح میدهیم؟ آیا کدام شیشه خوب است؟ شیشهای که به محض برخورد جزئی با عامل خارجی بشکند؟ و یا آن که در مقابل عوامل سخت هم مقاوم باشد؟ در انسان نیز همین طور است؛ تأثّر، شکستن و ضعف است و مقاومت و بی اعتنایی کمال و خیر، و برعکس اینکه گفتهاند: